ABD-İran: 2. görüşme ne zaman? Hürmüz düğümü çözülecek mi?

ABD ile İran’ın 21 Nisan’da sona erecek iki haftalık ateşkes bitmeden önce bu hafta ikinci bir tur yüz yüze görüşme için yeniden masaya oturabilir. ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan New York Post gazetesine telefonla verdiği mülakatta yeni bir tur görüşme yapılabileceğinin sinyalini verdi. Trump, halen İslamabad’da bulunan New York Post muhabirine, “Gerçekten orada kalmalısınız çünkü önümüzdeki 2 gün içinde bir şeyler olabilir ve biz oraya gitmeye meyilliyiz. Bu mümkün bir şey, neden biliyor musunuz? Çünkü (Pakistan Genelkurmay Başkanı) Mareşal (Asım Munir) harika bir iş çıkarıyor” değerlendirmesini yaptı. Bu arada Reuters’a göre de taraflar cuma-pazar aralığında görüşebilir, AP ise yarın yeni bir masa kurulabileceğini aktardı. VANCE: "İRAN İLE MÜZAKERE EDİYORUZ" Washington cephesinden gelen açıklamalar, Beyaz Saray’ın özellikle nükleer dosyasına vurgu yaptığı müzakere sürecine yönelik baskı sinyalleri veriyor. Trump, İran’ın temas kurduğunu ve “anlaşma yapmak istediğini” söylerken, Başkan Yardımcısı JD Vance ise İslamabad’daki temasların “tamamen faydasız olmadığını ve önemli ilerlemeler kaydedildiğini” söyleyerek diplomatik çözüm zemininin kaybolmadığına işaret etti. İslamabad’daki görüşmelerin “tek seferlik” bir girişim olmadığını söyleyen Pakistanlı yetkililer de sürecin devam eden bir diplomatik hat olduğunu vurguluyor. İRAN: HENÜZ KESİN DEĞİL İran tarafının Pakistan üzerinden mesaj alışverişinin sürdüğünü belirtmesi de müzakere sürecinin arka planda sürdüğünü gösterirken, İran devlet medyası “henüz alınan bir karar yok” diye yazdı. Öte yandan diplomatik kaynaklar olası bir ikinci tur görüşmenin Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin liderlik edeceği delegasyonlar arasında yapılacağı değerlendiriliyor. Pakistan’da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve İran Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf heyetlere başkanlık etmişti. NÜKLEERDE SORUN SÜREYMİŞ ABD’nin özellikle vurguladığı nükleer dosyasındaki anlaşmazlığın ise süre taleplerindeki çakışma olduğu iddia edildi. New York Times’ın aktardığına göre Washington, İran’ın tüm nükleer faaliyetlerini 20 yıl süreyle askıya almasını önerdi. Tahran ise en fazla beş yıllık bir formül sundu. ABD ayrıca İran’ın elindeki yaklaşık 400 kilogram yüksek zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını istiyor. İran ise bu stokun içeride kalmasında ısrar ediyor. SÜREÇTE HÜRMÜZ DE ETKİLİ Öte yandan müzakere zeminin bir diğer önemli başlığı yine Hürmüz Boğazı. Hafta sonu yapılan 21 saatlik müzakere maratonunun sonuçsuz kalmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda İran’la bağlantılı gemilere yönelik abluka başlatırken, bu adımın Tahran yönetimini masaya zorlama aracı olduğu yorumları yapılmıştı. Trump ve Vance son açıklamalarında İran’ın Hürmüz’deki trafiği tamamen açmasının müzakerelerin seyrini etkileyeceğini vurgulayan açıklamalarının yanı sıra bölge ülkeleri de tedirgin. Daha önce ABD’ye İran’a yönelik saldırıları Tehran yönetimini kalıcı olarak zayıflatacak ölçüde sürdürmesi yönünde baskı yaptığına ilişkin haberler çıkan Suudi Arabistan’ın ABD’ye bu defa Hürmüz Boğazı ablukasını kaldırması ve müzakere masasına geri dönmesi çağrısı yaptığı iddia ediliyor. "ZARARIMIZ 270 MİLYAR DOLAR" Barış görüşmeleri kapsamında ABD ve İsrail’den sivil altyapıya verilen zarar nedeniyle savaş tazminatı talep eden İran yönetimi Körfez ülkelerine de fatura çıkardı. İran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Said İravani, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşta yer aldıkları gerekçesiyle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Ürdün’den tazminat talep ettiklerini belirtti. İravani adı geçen ülkelerin topraklarını ABD-İsrail saldırılarında kullandırdıklarına ilişkin İran Silahlı Kuvvetlerinin izleme ve değerlendirme raporlarını BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve BM Güvenlik Konseyi dönem başkanlığına göndermişti. Öte yandan İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, ABD-İsrail saldırılarında sivil yerleşimler, iş yerleri, fabrikalar ve altyapıda meydana gelen yıkımın yanı sıra saldırılarda hayatını kaybeden sivillerin haklarını dahil 270 milyar dolarlık bir zarar oluştuğunu açıkladı. (Kaynak: CNN)