Almanya'da artan elektrik fiyatları muhalefete yaradı

Münih Üniversitesi Ekonomik Araştırmalar Merkezi'ne bağlı CESifo tarafından temmuzda yayımlanan araştırmada, Almanya'nın 2022-2023'te yaşadığı enerji krizinin siyasi etkileri incelendi.Araştırmaya göre, yüksek ve beklenmedik enerji maliyetleri bazı seçmenlerin ana akım partilere güvenini zayıflatırken daha düşük enerji maliyeti vadeden ve Rusya'ya yönelik enerji yaptırımlarına karşı çıkan AfD'nin göreli çekiciliğini artırdı.Yüksek elektrik maliyeti artışına maruz kalan hanelerde AfD'ye destek arttı ve bu değişim zaman içinde devam etti. Diğer siyasi partilere yönelik destekte istatistiksel olarak anlamlı benzer artış görülmezken Yeşiller'e destek özellikle ortalamanın üzerinde artış yaşayan seçmenlerde geriledi.Araştırmaya konu dönemde, Almanya'da genel elektrik fiyatlarındaki artış da önemli boyuta ulaştı. Araştırmaya göre, toptan elektrik fiyatları 2023'te gerilemesine rağmen ortalama perakende elektrik fiyatları yüzde 25-30 arttı.Araştırmanın dayanaklarından olan "ortalamanın üzerinde artış", aylık elektrik avans ödemelerindeki yüzde 31'in üzerindeki artış olarak tanımlanırken bu oran, çalışmadaki hanelerin tamamının ortalama elektrik faturasının yüzde 31 arttığı anlamına gelmemekle birlikte, araştırmacıların yüksek artış grubunu belirlemek için kullandığı eşik değerini ifade ediyor.Ortalama perakende fiyat 2023'te kilovatsaat başına 0,45 avroya ulaşırken Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından yüzde 42 artış kaydetti.Siyasi etkinin kapsamlı kamu desteklerine rağmen ortaya çıktığı görüldü.Almanya hükümeti, enerji krizi kapsamında toplam mali hacmi 95 milyar euro olan üç büyük destek paketi uyguladı. Paketlerde toplu ödemeler, vergi indirimleri ve geçici sübvansiyonlar yer aldı.Hükümet daha sonra elektrikte kilovatsaat başına 0,40 euro, doğal gazda 0,12 euro ve bölgesel ısıtmada 0,095 euro fiyat sınırı uyguladı. Söz konusu sınırlar önceki yıl tüketiminin yüzde 80'i için geçerli oldu.Araştırmacılar, çok sayıda hanenin destek almaya hak kazanmasına veya destek almış olmasına rağmen kendisini desteklenmiş hissetmediğini belirtti. Bunun nedenlerinden birinin destek ödemelerinin doğrudan elektrik faturalarına bağlanmaması ve hanelerin yüksek faturalarla kamu desteğini bağdaştıramaması olabileceği ifade edildi.Almanya'nın yakın tarihi, ağır ekonomik ve toplumsal kriz dönemlerinin aşırı sağ hareketlerin güç kazanması için uygun koşullar oluşturabildiğini gösteriyor.1920'lerin başındaki hiperenflasyon ve ekonomik istikrarsızlık, Weimar Cumhuriyeti'ne yönelik güveni zayıflatırken 1929'dan sonra Büyük Buhran'ın yol açtığı yüksek işsizlik ve siyasi istikrarsızlık, Adolf Hitler'in Nazi Partisi'nin hızla güç kazanmasına katkıda bulunmuştu.Bugün de ekonomik ve toplumsal baskıların aşırı sağ siyasete desteği artırabildiğine ilişkin bulgular bulunuyor. (Kaynak: ENSONHABER)