DOSYA: Avrupa'da Sahipsiz Hayvanlar

İspanya'da yılda 200 binden fazlası terk edilip başıboş bırakılsa da sokaklarda sahipsiz köpeklere rastlanmıyor. Hayvanlarını sokaklara bırakanlara on binlerce avro para cezası veriliyor, köpek ve kedilere çip takılması ve profesyonel kişilerce yasal olarak çiftleştirilmeyen hayvanların kısırlaştırılması zorunlu. Sokaklarda bulunan hayvanlar, toplama birimlerince hemen barınaklara getirilerek bakımları yapılıyor ve kısırlaştırılıyor. Yaklaşık 7,5 milyonu köpek olmak üzere 80 milyon evcil hayvanın bulunduğu Fransa'nın ana kara topraklarında sürü halinde gezen başıboş köpeklere rastlanmıyor. Evcil hayvanların sokağa bırakılması yasak; bunu ihlal edenler, 3 yıl hapis ve 45 bin avro para cezasına çarptırılıyor. Geçici bakım merkezlerinde yer kalmazsa uyutma seçeneğine başvurulabiliyor. Yunanistan'da sahipsiz hayvanların bakımı ve ihtiyaçları, 2021'de çıkan bir kanunla belediyelerin sorumluluğuna verildi ancak gönüllü kuruluşlar da bu hayvanlara "sahip çıkmaya" devam ediyor. Yeni yasayla evcil hayvanlar için sahibinin kim olacağını bildirmek koşuluyla bir kez yavrulama sınırlaması getiriliyor. Sahipsiz hayvanların kısırlaştırılması barınakların işlevsel kalmasını sağlıyor. Almanya'da köpek sahibi olmak vergiye tabi ve devlet, köpek sahiplerinden yılda yaklaşık 400 milyon avro vergi topluyor. 10 milyondan fazla evcil köpeğin bulunduğu ülkede sokaklardaki başıboş hayvanlar hemen barınağa getiriliyor ve sahibi 6 ay içinde gelmezse sahiplendiriliyor, sahiplendirilememesi durumunda ise sürekli barınakta tutuluyor. Devlet, evcil köpek sahiplerinden yılda yaklaşık 400 milyon avro vergi topluyor ve bunun bir kısmıyla barınaklar finanse ediliyor. İngiltere'de tüm köpeklere, sahibinin bilgilerini içeren mikroçip takma zorunluluğu bulunuyor. Sokakta sahipsiz köpek bulan vatandaşlar, belediye ya da sahipsiz hayvanlara yardım eden sivil toplum örgütlerine haber veriyor. İngiltere'de sokaklarda bulunan sahipsiz köpeklerin yarısından fazlası önceki sahiplerine döndü. Sahipsiz bir köpek için 1 haftalık arama süreci başlıyor ve bu zaman diliminde teslim alınmayan ya da sahiplenilmeyen hayvanlar uyutuluyor. Doğu Avrupa'da Estonya ve Letonya'da sahipsiz hayvanları 14 gün barınakta misafir edilmelerinin ardından sahiplendirilmemeleri durumunda uyutma hakkı bulunurken Polonya'da ise asıl çözüm olarak barınaklar ve yaygın kısırlaştırma ön plana çıkıyor. Baltık ülkeleri Estonya ve Letonya'da sahipsiz hayvanlar, 14 gün barınakta misafir edilmelerinin ardından sahiplendirilmemeleri durumunda uyutulabiliyor. Polonya'da sahibi bulunamayan hayvanlara barınakta çip takılıyor, bakımları yapılarak kısırlaştırılıyor. Ulusal Hayvan Refahı Yasası, 1978'de İsviçreli seçmenlerin yüzde 81'i tarafından kabul edilirken İsviçre, 1992'de hayvanların onurunun korunmasını garanti eden bir hükümle hayvanları anayasal olarak tanıyan ilk ülke oldu. Buna göre, hayvanların "onurunu ve refahını aşağılayan faaliyetler" kanunen yasaklandı. Sahipsiz hayvanlar barınaklara alınıyor ve iki ay içinde sahibi bulunmazsa sahiplendirilebiliyor. Sokağa hayvan bırakanlar ve hayvanlarını terk edenler için cezai yaptırımlar uygulanırken, cezalar kantondan kantona değişiklik gösterebiliyor. Avrupa'da bu konuda yasal düzenleme yapan ilk ülkelerden olan İtalya, hayvanların sahipsiz ya da başıboş kalmaması ve kötü muamele görmesinin engellenmesi için 1991'de "281" numaralı yasayı çıkardı. Sokakta bulunan ve sahibine ulaşılamayan hayvanlar, 60 günün ardından yeniden sahiplendirilemezse barınakta kalmaya devam ediyor. Ulusal Hayvanları Koruma Derneği (ENPA) yöneticisi ve eski milletvekili Annamaria Procacci, “281 numaralı yasanın yürürlüğe girmesinden önce İtalya'da tam da söylendiği gibi sokaktaki hayvanlarla ilgili büyük bir sorun vardı.” dedi. Batı Avrupa ülkelerinden, Avrupa Birliği'nin (AB) merkezi konumundaki Belçika'da sokaklarda sahipsiz hayvanlara neredeyse hiç rastlanmıyor. İlk barınağın 1908'de açıldığı Belçika'da, bu kuruluşların yeterli sayı, kapasite ve nitelikte olması, hayvanların sokaklarda yaşamasının engellenmesindeki en önemli etkeni oluşturuyor. Son 25 yıldır tüm köpekler, zorunlu olarak çiplendiği için sahipleri kolay bulunuyor ya da barınaklarda sahiplendiriliyor, aksi halde ise ömürlerinin sonuna kadar barınakta tutuluyor. Diğer birçok Avrupa ülkesi gibi İsveç'te de sokaklarda sahipsiz hayvana rastlanmıyor. İsveç'te 2001'den bu yana çiplenerek kayıt altına alınan 1 milyon köpekten 200 bini, yalnızca köpeklerin kabul edildiği barınaklarda yaşıyor. Sahipsiz hayvanlara 24 saat hizmet veren barınaklar, sahipleri bulunsa dahi sorumluluk alacak yeterlilikte olmadığına karar vererek hayvanı teslim etmeyebiliyor. (Kaynak: AA)