Emekli ve Memur Zammı İçin Kritik Gün: Gözler Haziran Enflasyonunda

ENFLASYON FARKINDA MAYIS AYI İTİBARIYLA DURUM 5 aylık kümülatif enflasyon farkı yüzde 16,61 olarak gerçekleşti. Peki, ocak ayının başında bir önceki yılın enflasyon farkı alındığı için daha önce yapılan zam farkı neydi? Bu oran yüzde 16,67'ydi. Yani aslında Mayıs ayı verileriyle beraber, bütün enflasyon farkı burada alınmış oldu. Ancak Haziran ayına bakacak olursak; piyasadaki medyan beklenti yüzde 1,36 seviyesinde bulunuyor. Genel itibarıyla yüzde 1 civarında, hatta benim tahminime göre yüzde 1'in altında bir aylık enflasyon gelmesi bekleniyor. Bununla birlikte, veriler önümüzdeki hafta Temmuz ayının 3'ünde açıklanacağı için şimdilik ortalama rakamları baz alıyoruz. Bu doğrultuda, 6 aylık enflasyon farkının, yani maaş farkının yüzde 18 civarında olacağını söyleyebiliriz. MEMUR VE EMEKLİ ZAMMI NASIL BELİRLENİYOR? SSK ve Bağ-Kur emeklileri için son 6 aylık enflasyon farkı neyse doğrudan o veriliyor. Şu anki tahminlerimize göre bu oran yüzde 18'dir. Ancak memur ve memur emeklisi için iş aslında daha farklı yürüyor. Devlet, toplu sözleşmeden kaynaklı olarak hiç enflasyon olmasa bile "Benim sana vereceğim bir zam var" diyor. Yani enflasyon farkı örnek vermek gerekirse yüzde 5 olsa, devlet yüzde 7 zam verecek; ancak yüzde 7'yi aşan dönemlerde de aradaki farkı enflasyon farkına tamamlıyor. Bu oran 5 aylık enflasyona göre şu anda yüzde 12,41 seviyesindedir. Haziran ayının da eklenmesiyle birlikte, memur ve memur emeklisi için tahmini maaş farkının yüzde 14 civarında olacağını öngörüyoruz. MAAŞLARIN EŞİTLENMESİ BEKLENİYOR MU? Tahmin edilen yüzde 14'lük memur zammı ile yüzde 18'lik SSK ve Bağ-Kur zammı arasında bir fark bulunuyor. Daha önceki dönemlerde bir refah payı düzenlemesiyle aslında memurların ve SSK ile Bağ-Kur emeklilerinin alacağı zam oranları birbirine eşitleniyordu. Tabii ki bununla alakalı nihai karar meclistedir, meclis bu konuda karar verecektir. Ancak ben bu dönemde bir eşitleme yapılmasını beklemiyorum. Yani SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 18, memur ve memur emeklilerinin ise yüzde 14 civarında zam alacağını tahmin ediyorum. EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI VE YASAL DÜZENLEME SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 18'lik, memur ve memur emeklilerinin ise yüzde 14 civarındaki farkı alması için yeni bir yasaya ihtiyaç yoktur. Zam oranlarının eşitlenmesi gerekirse bir yasa çıkarılacaktır. Ancak en düşük emekli aylığının artırılması için mutlaka yasal bir düzenleme yapılması lazımdır. Aslında devletimiz, sosyal devlet ilkesi gereği yüzde 18'lik enflasyon farkının altında kalacak maaşlar için bu taban tutarı artırıyor. Buradaki asıl amaç; gündelik işlerde, inşaatta ya da tarlada çalışmış, sigorta primini eksik yatırmış vatandaşlarımızın daha düşük maaş almasını engellemektir. Bu amaçla maaş farkı artırılıyor fakat bu durum şöyle bir sorunu da beraberinde getirdi: Son 3 senedir pandemiden itibaren devletimiz gerçekten enflasyonun çok üzerinde maaş zamları yaptı. Sayın Cumhurbaşkanımızın da belirttiği gibi, vatandaş enflasyon karşısında ezdirilmedi. Fakat böyle olunca, en düşük emekli maaşı yükseltilirken bunun üzerinde maaş alanlar için bir dengesizlik, yani bir adaletsizlik oluştu. Buradaki adaletsizliği ortadan kaldırmak gerekiyor. KÖK MAAŞ PROBLEMİ VE HESAPLAMALAR İzninizle bu durumu ben de hesap makinesinden göstermek istiyorum. Şimdi, tahmini 6 aylık enflasyon oranımız yüzde 18. Şu anki 20.000 TL'nin üzerine yüzde 18 zam gelirse, kanun düzenlemesiyle birlikte en düşük emekli maaşı 23.600 TL olacak. Ancak bir kişinin kök maaşı 19.000 TL ise ve buna yüzde 18'lik 6 aylık maaş farkı uygulanırsa, bu farkla beraber maaşı 22.400 TL'ye çıkıyor. -Peki, kök maaşı 19.000 TL olanların durumu ne olacak? Maaşları yasa gereği 23.600 TL'ye tamamlanacak, yani bu kişilere 1.200 TL'lik bir seyyanen artış gelecek. Fakat baktığımızda, bir kişinin 18.000 TL veya 15.000 TL kök maaşı varsa, sistemsel olarak çok daha fazla maaş zammı almış oluyor. Bir kere burada böyle bir sorun var. Diğer bir sorun ise 20.000 TL'den daha fazla maaş alanlar için geçerlidir. Örneğin, mevcut maaşı yüzde 18'lik farkla beraber tam 23.600 TL olan bir kişi ile daha yüksek, mesela 25.000 TL alan bir kişiye, en düşük emekli maaşında olduğu gibi oransal olarak daha fazla bir zam yapılmıyor. Buradaki temel talep ve beklenti; bir refah payı düzenlemesi ya da diğer bir tabirle kök maaşa zam yapılmasıdır. Bu konu çok önemlidir çünkü ortada ciddi bir adaletsizlik söz konusu. Maaş farkları artırılmıştır; dolayısıyla en düşük emekli maaşı nasıl kanunla yasalaşıyorsa, tüm SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin tamamına da kök maaş zammı yapılarak, oransal zamlardan daha fazla faydalanmaları sağlanabilir. Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Sorumluluk Beyanı (Kaynak: CNN)