İlk özel Türkçe gazete Tercüman-ı Ahval, Yozgat'ta dijital arşive dönüşüyor

Yozgatlı Agah Efendi tarafından Şinasi ile birlikte yayımlanan ve şahıslar tarafından çıkarılan ilk Türkçe gazete olma özelliği taşıyan Tercüman-ı Ahval'in yaklaşık 3 bin 500 sayfalık arşivini bir araya getiren emekli kütüphaneci Selahattin Öztürk, eksik iki sayıyı da temin ederek koleksiyonu tamamlamayı planlıyor.40 yıllık meslek hayatının büyük bölümünü kütüphanelerin süreli yayınlar bölümlerinde geçiren Selahattin Öztür, arşivinde Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait yaklaşık 800 bin gazete ve dergi kopyası bulunduğunu belirtti.Tercüman-ı Ahval'in yaklaşık 3 bin 500 sayfalık bir külliyata sahip olduğunu aktaran Öztürk, gazetenin yayın hayatı boyunca 792 sayı yayımlandığını ve bunların 790'ının dijital kopyalarının arşivinde bulunduğunu söyledi.Öztürk, meslek hayatının büyük bölümünde süreli yayınlarla çalıştığını, özellikle gazete ve dergi yayımlayan isimler üzerine kısa biyografik ve bibliyografik çalışmalar yürüttüğünü ifade etti.Tercüman-ı Ahval'in kurucularından Agah Efendi'nin Yozgat'ın Sorgun ilçesinden gelen Çapanzade ailesine mensup olduğunu anlatan Öztürk, Agah Efendi'nin eğitim hayatında tıp öğrenimine başladığını ancak eğitimini yarıda bıraktığını belirtti.Bu süreçte İngilizce ve Fransızca öğrenen Agah Efendi'nin devlet memuriyetine geçtiğini aktaran Öztürk, onun tercüme kaleminde başlayan görevini bürokraside sürdürdüğünü, daha sonra Şinasi ile birlikte Tercüman-ı Ahval'i yayımladığını kaydetti.Öztürk, gazetenin şahıslar tarafından çıkarılan ilk Türkçe gazete olması nedeniyle Türk basın tarihinde özel bir yere sahip olduğunu vurguladı.Öztürk, farklı kütüphanelerde görev yaptığı dönemlerde süreli yayınların dijitalleştirilmesi projelerinde aktif rol aldığını belirterek, bu çalışmalar sırasında çeşitli yayınların kopyalarına ulaşma imkanı bulduğunu söyledi.Tercüman-ı Ahval'in kopyalarına ulaşma sürecinde de dönemin kütüphane yöneticileriyle görüştüğünü aktaran Öztürk, bazı yayınları ücretsiz, bazılarını ise ücret karşılığında temin ettiğini dile getirdi.Öztürk, elindeki 790 sayının yanı sıra Ankara'daki Milli Kütüphane'de bulunan iki sayıyı da temin ederek koleksiyonu tamamlamak istediğini belirtti.Arşivin, Yozgat Süreli Yayınlar Müzesi'nin hizmete açılmasıyla birlikte kullanıcıların erişimine dijital ortamda sunulmasının planlandığını ifade eden Öztürk, böylece tarihi gazetenin gelecek kuşaklara aktarılacağını söyledi.Çalışmasının temel amacının Yozgat'ın tarihi ve kültürel değerlerini daha geniş kitlelere tanıtmak olduğunu belirten Öztürk, şunları kaydetti:"792 sayı çıkmıştı, 790'ını temin ettim. İki sayı ise Ankara Milli Kütüphane'de bulunuyor. Oradan da bu iki sayıyı alarak koleksiyonu tamamlayacağım. Bunu tamamlamaktaki amacım Yozgat'ın değerlerinin hemşerilerimiz tarafından bilinmesi. Bu bilinirliği, gazete kopyaları ve Yozgat'ın değerlerinin ürettiği eserleri Yozgatlıların hizmetine sunarak sağlayabileceğimizi düşünüyorum."Öztürk, ayrıca Çare dergisinin 27'nci sayısında Çapanzade Agah Efendi ve Tercüman-ı Ahval'i tanıtan kısa bir yazısının yayımlandığını belirtti. (Kaynak: ENSONHABER)