İsrail saldırıları Gazze'de temel besin ve geçim kaynağı zeytin üretimini bitirme noktasına getirdi

Halihazırda Gazze'nin yüzde 60'a yakınını işgal altında tutan İsrail ordusu, Gazze'de sivil yerleşimler, hastaneler, okullar, üretim tesisileri ve tarım arazilerini büyük yıkıma uğrattı. Sivil altyapının yüzde 90'ının tahrip edildiği, hayatını kaybedenlerin sayısının 74 bine dayandığı Gazze'de zeytin üretiminin büyük oranda düşmesi Filistinlilerin hem gıda güvenliğini hem de geçimini ciddi bir şekilde etkiledi. Gazze'deki Medya Ofisi, Tarım Bakanlığının bölgedeki zeytin üretimine ilişkin raporunu yayımladı. Zeytin üretiminin Gazze'de mevsimlik bir tarım ürünü olmadığı vurgulanan raporda, yerel tarım ekonomisinin temel unsuru olduğu, üreticilerden işçilere ve işleme tesislerinden pazarlama ile ihracata kadar uzanan bir zincir olduğu vurgulandı. Raporda 2026 verilerine göre zeytin üretimindeki zincirin büyük bir bölümünün ağır kayıplara uğradığı, ekili alanların, üretimin, istihdamın ve işleme kapasitesinin gerilediği kaydedildi. Zeytinyağındaki ihtiyacın yaklaşık yüzde 85'inin karşılanamadığı aktarılan raporda, Gazze'de zeytinlik alanların yüzde 90 azalarak 50 bin dönümden 5 bin dönüme gerilediğine dikkati çekildi. Gazze'de zeytinliklerin ağaç bahçeciliği alanının yüzde 55'ini, bitkisel üretim alanlarının da yüzde 27'sini oluşturduğuna vurgu yapıldı. Sayıları yaklaşık 2 milyon olan zeytin ağacı sayısının 150 bine düştüğü aktarılan raporda, zeytin ağaçlarının ekonomik verim düzeyine ulaşması için gereken süre nedeniyle üretim altyapısındaki kaybın gelecek yılları da etkileyeceği belirtildi. İsrail'in yıkıma uğrattığı Gazze Şeridi'nde zeytin üretiminin yüzde 87,5 oranında azaldığı, daha önce 40 bin tona ulaşan üretimin 5 bin tona gerilediği kaydedildi. Aksayan zeytin üretiminin tek bir ürün kaybıyla sınırlı olmadığına dikkati çekilen açıklamada, ağaç bahçeciliği üretiminin yüzde 36'sını zeytinin oluşturduğu vurgulandı. Gazze'de yaklaşık 5 bin ton olan zeytinyağı üretiminin 700 tona kadar gerilediği ifade edildi. Bu alanda daha önce kendi kendine yetebilen Gazze'nin halihazırda mevcut ihtiyacın yaklaşık yüzde 85'ini karışlayamadığı belirtildi. Üreticilerin gelir kaybının yanı sıra gıda güvenliğinin de olumsuz etkilendiği belirtilen raporda, zeytinyağının Filistinlilerin temel beslenme ürünlerinden olduğu hatırlatıldı. Ekonomik kayıpların tarım arazileriyle sınırlı kalmadığı kaydedilen raporda, zeytin işleme tesislerinin de devre dışı kaldığı bildirildi. Zeytinyağı üretim tesisi sayısının 40'tan 7'ye, sıkımın yapıldığı yerlerin sayısının da 68'den 15'e düştüğü ifade edildi. Saatte yaklaşık 150 ton olan işleme kapasitesinin de 25 tona gerilediği aktarıldı. Zeytin salamura tesisi sayısının 14'ten 3'e, bu alandaki kapasitenin ise yaklaşık 1500 tondan 200 tona düştüğü kaydedildi. İşleme birimlerinin sayısının 10'dan 1'e gerilediği daha önce faaliyet gösteren bazı pazarlama ve ihracat kanallarının da durduğu belirtildi. Raporda, kaybın yalnızca tarımsal üretimi değil, zeytinin bütün değer zincirini etkilediği ifade edildi. Gazze'de faaliyet gösteren zeytin üreticisi sayısının yaklaşık 20 binden bine, çalışan sayısının ise 3 binden yaklaşık 200'e düştüğü vurgulandı. Zeytin üretimindeki kaybın ekonomik ve sosyal etkilerine ilişkin, hasat, ayıklama, işleme ve pazarlama gibi faaliyetlerde yer alan kadınların sektöre katılımının da kayıplardan etkilendiği kaydedildi. Gazze'de zeytin ve zeytinyağı fiyatlarının 3 ila 4 kat arasında bir artış gösterdiği vurgulanan raporda, daha önce kilosu 5 şekel (1,64 dolar) olan zeytinin fiyatının 20 şekele (6,56) dolara yükseldiği ifade edildi. Mahsul ve enerji sıkıntılarının mevcut kapasiteyi de tehdit ettiğine vurgu yapılan raporda, sektörün yeniden canlanması için üretimin yanı sıra enerji, bakım, hizmet ve pazar sistemlerinin de yeniden kurulması gerektiği aktarıldı. Zeytin sektörünün toparlanmasının Gazze'de ekonomik iyileşmenin bir parçası olacağı kaydedildi. (Kaynak: AA)