İsrail’de “beyin göçü” alarmı: Eğitimli ve yüksek gelirli kesim ülkeyi terk ediyor

İsrail’de son yıllarda hız kazanan göç, yalnızca sayısal artışla değil, ülkeden ayrılanların mesleki ve ekonomik profiliyle de gündeme geliyor.Tel Aviv Üniversitesi tarafından yayımlanan araştırmaya göre, 2023-2025 yılları arasında 268 bin 509 İsrail vatandaşı en az üç ay kesintisiz yurt dışında kaldı.Veriler, özellikle eğitimli ve yüksek gelirli meslek gruplarında yurt dışına yönelimin arttığını ortaya koydu.Tel Aviv Üniversitesi'nin bu ay yayımladığı araştırmada, İsrail'den uzun süreli ayrılışların son 10 yılda belirgin şekilde arttığı ortaya konuldu.Araştırmaya göre 2023-2025 döneminde 268 bin 509 kişi en az 3 ay boyunca kesintisiz olarak yurt dışında kaldı. Aynı dönemde 10 yıl önce kaydedilen sayı ise 183 bin 219 olarak belirlendi.Haziran ayında İsrail Meclisi'ndeki komite görüşmesinde sunulan farklı veriler de ülkenin göç dengesindeki değişime işaret etti.Göçteki artışın yanı sıra İsrail'den ayrılanların eğitim düzeyi ve meslek profili de dikkat çekti.Sunulan verilere göre 2022'de İsrail'den ayrılan 25-64 yaş grubundaki kişilerin eğitim düzeyi, ülkenin genel nüfusuna kıyasla daha yüksekti.Sağlık sektöründe de benzer bir tablo ortaya çıktı. Yalnızca 2024'te 530 doktorun İsrail'den ayrıldığı, aynı dönemde yurt dışından ülkeye dönen doktorların sayısında ise düşüş yaşandığı belirtildi.İsrailli siyasi yorumcu ve eski akademisyen Ori Goldberg, ülkeden ayrılanların sayısındaki artışın daha geniş kapsamlı bir istikrarsızlığın yansıması olduğunu söyledi.Goldberg, ülkeden ayrılanların önemli bölümünün istikrar ve işleyen kamu hizmetlerine ilişkin güvence aradığını belirterek, "Ülke hem dağılıyor hem de istikrardan yoksun." dedi.İsrail'den ayrılanların sayısının geçmiş yıllara göre çok daha yüksek olduğunu ifade eden Goldberg, "Ülkeyi terk edenlerle ülkeye gelenler arasındaki fark alışılmışın çok üzerinde." diye konuştu.Times of Israel'in aktardığı İsrail Vergi İdaresi araştırması da ülkeden ayrılanlar arasında yüksek gelirli ve nitelikli meslek gruplarının giderek daha fazla öne çıktığını ortaya koydu.Araştırmaya göre yüksek gelirli İsraillilerin yurt dışına göçü 2023 ve 2024'te arttı. Ülkeden ayrılanlar arasında doktor, mühendis ve diğer eğitimli meslek gruplarının oranının yüksek olduğu görüldü.Goldberg, özellikle sağlık ve teknoloji alanlarında çalışma koşullarının zorlaşmasının nitelikli çalışanların ülkeden ayrılmasını hızlandırdığını belirterek, bunun İsrail açısından "gerçek bir risk" oluşturduğunu söyledi.Ülkeden ayrılanların çoğunlukla "eğitimli profesyoneller" olduğuna dikkat çeken Goldberg, "Ülkede bir ölçüde beyin göçü riski var." ifadesini kullandı.Goldberg ayrıca uzmanlık eğitimi için yurt dışına gönderilen doktorların büyük bölümünün İsrail'e dönmediğini aktardı.Tel Aviv Üniversitesi araştırmasında, İsrail'deki göç endişelerinin Kasım 2022 seçimleri ve sonrasında başlayan yargı düzenlemesi tartışmalarıyla arttığı, Ekim 2023'ten sonraki gelişmelerle ise daha da yoğunlaştığı belirtildi.Goldberg, ülkeden ayrılışlardaki artışın büyük ölçüde Ekim 2023 ile bağlantılı olduğunu söyledi.Bu sürecin İsrail toplumunda güvenlik odaklı yaklaşımı güçlendirdiğini ve siyasi ayrışmaları daha görünür hale getirdiğini belirten Goldberg, "Ekim 2023'ten bu yana yaşanan kolektif travma, siyasi gelişmelerin yanı sıra toplumdaki kutuplaşma ve tartışmaların derinleşmesine, yeni toplumsal sorunların ortaya çıkmasına yol açtı." değerlendirmesinde bulundu.Uzmanlar, mevcut göç seviyesinin tek başına İsrail ekonomisi açısından tehdit oluşturmadığını ancak eğilimin devam etmesi halinde uzun vadeli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.Özellikle teknoloji, sağlık ve akademi gibi alanlarda sınırlı sayıdaki nitelikli çalışana bağımlı olan İsrail ekonomisinin bu eğilimden uzun vadede olumsuz etkilenebileceğine dikkat çekiliyor.Uzmanlar ayrıca ülkeden ayrılanların sayısındaki artışın yeni göçleri teşvik edebileceği uyarısında bulunuyor.Goldberg ise mevcut göç dalgasının koşulların iyileşmesiyle kısa sürede sona ermesini beklemediğini söyledi."Bunun geçici bir dalga olduğunu düşünmüyorum, siyasi ve güvenlik koşullarının da bu kadar kolay şekilde istikrara kavuşabileceğini sanmıyorum." diyen Goldberg, "İsrail'in kolayca eski haline dönebileceğinden emin değilim." ifadelerini kullandı.Goldberg, mevcut göçün tek bir krize verilen kısa süreli tepkinin ötesinde, daha kapsamlı bir değişimin parçası olabileceğini belirtti.Ülkeden ayrılışların etkilerinin ilerleyen dönemde daha belirgin hale gelebileceğini ifade eden Goldberg, "İsrail'in daha uzun vadeli demografik ve ekonomik bir değişim sürecine girdiğini düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu. (Kaynak: ENSONHABER)