Karadeniz sahilindeki erozyon yapıları tehdit ediyor: Temeller açığa çıktı

Samsun'un Atakum ilçesinde etkisini artıran kıyı erozyonu, sahil şeridindeki yapı ve alanlarda tahribata yol açıyor.İncesu, Çatalçam, Altınkum ve Taflan sahillerinde denizin karayı aşındırması sonucu bazı yapıların temelleri açığa çıkarken, kafelerin altı oyuldu ve sahil kesimindeki duvarlarda çökmeler oluştu.Dalgaların aşındırdığı bazı noktalarda deniz sahil yoluna kadar ulaşırken, kıyıya yakın yapıların çevresindeki zeminde de boşalmalar meydana geldi.Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Fiziki Coğrafya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halil İbrahim Zeybek, kıyı erozyonunun temel nedenlerinden birinin sediment bütçesindeki açık olduğunu belirtti.Kıyıların, akarsuların karalardan taşıdığı kum ve çakıl gibi malzemelerle beslendiğini anlatan Zeybek, akarsular üzerinde plansız şekilde inşa edilen baraj ve regülatörlerin kıyıya ulaşan sediment miktarını azalttığını ifade etti.Zeybek, bu tür müdahalelerin kıyı erozyonunun önemli nedenleri arasında bulunduğunu söyledi.Balıkçı barınakları ve limanlar gibi yapıların planlanmasında kıyıdaki akıntı düzeni ile denizin hidrodinamik özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Zeybek, kıyı kenar çizgisinin ihlal edilmesinin de erozyonu artırdığını belirtti.Kontrolsüz yapılaşmanın kıyıdaki doğal ortam üzerindeki beşeri baskıyı artırdığını ifade eden Zeybek, bunun da kıyı erozyonunda etkili olduğunu kaydetti.Küresel iklim değişikliğinin de kıyı erozyonunu etkileyen faktörlerden biri olduğuna dikkati çeken Zeybek, 1880'den günümüze ortalama deniz seviyesinin yaklaşık 25 santimetre yükseldiğini söyledi.Deniz seviyesindeki yükselmenin dalga özellikleri, dalga boyları ve akıntı düzeninde değişikliklere neden olduğunu belirten Zeybek, bunun kıyılar üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.Kıyı erozyonuyla mücadelede öncelikle kıyıya ulaşan sediment miktarındaki azalmanın önüne geçilmesi gerektiğini belirten Zeybek, akarsular üzerine yapılacak baraj, gölet ve regülatörlerin sediment bütçesinde açık oluşturmayacak şekilde planlanması gerektiğini söyledi.Kıyı çizgisi ve kıyı kenar çizgisi üzerindeki baskının azaltılması için denetimlerin sıkılaştırılması gerektiğini ifade eden Zeybek, mevcut kıyı mevzuatına göre deniz ile karanın temas ettiği noktadan kara yönünde 100 metreye kadar yapılaşmaya izin verilmemesi gerektiğini belirtti.Zeybek, turistik amaçlı geçici müdahaleler dışında kıyılardaki yapılaşmanın önüne geçilmesi gerektiğini dile getirdi.Erozyonun etkilerini azaltmak amacıyla acil durumlarda geçici önlemler alınabileceğini aktaran Zeybek, dalga enerjisinin kırılması için kıyıya kalın bloklar yerleştirilebileceğini söyledi.Kıyıdaki sediment açığının giderilmesi amacıyla deniz tabanına kum torbaları bırakılması veya uygun yöntemlerle kıyının sediment açısından desteklenmesinin de mümkün olduğunu belirten Zeybek, hatalı yapıların gerisinde biriken malzemenin boru hatları ya da özel deniz araçlarıyla farklı bölgelere taşınabileceğini kaydetti. (Kaynak: ENSONHABER)