Nemrut Dağı’ndaki 2 bin yıllık heykellere nano teknolojiyle koruma

Adıyaman’ın Kahta ilçesindeki Nemrut Dağı Ören Yeri’nde bulunan ve Kommagene Krallığı döneminden günümüze ulaşan dev heykellerin gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla yürütülen koruma çalışmaları sürüyor. Yaklaşık 2 bin 50 yıldır ayakta kalan eserler, atmosferik koşulların oluşturduğu yıpranmaya karşı nano teknoloji kullanılarak hazırlanan özel kireç çözeltisiyle sağlamlaştırılıyor.Kültür ve Turizm Bakanlığının desteğiyle yürütülen çalışmalar, “Nemrut Dağı Tümülüsü Heykelleri Sağlamlaştırma Projesi” kapsamında gerçekleştiriliyor. 2022 yılında başlayan uygulamalardan elde edilen olumlu sonuçların ardından proje kapsamındaki çalışmalar farklı heykel gruplarında sürdürülüyor.Nemrut Dağı’ndaki tarihi heykellerin korunmasına yönelik projede ilk olarak batı terasındaki Zeus heykelinin gövdesi ile doğu terasındaki kartal heykelinin gövdesinde deneme çalışmaları yapıldı.Uygulama öncesinde heykellerin yüzeyleri dikkatli şekilde temizlendi. Ardından tespit edilen çatlaklara nano teknolojiyle hazırlanan özel kireç çözeltisi şırınga yöntemiyle enjekte edildi.Yapılan kontrollerde yöntemin başarılı sonuç vermesi üzerine sağlamlaştırma çalışmalarının kapsamı genişletildi.Beş yıl sürmesi planlanan kapsamlı sağlamlaştırma çalışmalarında 2025 yılında özellikle heykel başlarına odaklanıldı. Batı terasında bulunan Kral I. Antiochos’un başı ile doğu ve batı teraslarındaki kartal başlarının çatlaklarında nano teknolojik kireç çözeltisi kullanıldı.Bir yıl boyunca takip edilen bölgelerde uygulamaların olumlu sonuç verdiğinin belirlenmesi üzerine 2026 yılı çalışmalarına geçildi.Bu yıl ise batı terasında bulunan Kommagene Tyche ve Zeus-Oramandes heykel başları üzerinde çalışma yürütülüyor.Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürü Ayşe Ebru Çorbacı öncülüğündeki restoratörler, tarihi heykellerdeki çatlakların güçlendirilmesi ve yağmur suyunun taşın içerisine ilerlemesinin önlenmesi için titiz bir çalışma gerçekleştiriyor.Nano teknolojik uygulamaların tamamlandığı belirtilirken, özellikle kireç taşı heykellerin yüzeylerinde bulunan derin çatlaklarda dolgu işlemleri devam ediyor.Çorbacı, 2022 yılında gerçekleştirilen çalışmaların başarılı sonuçlar verdiğini belirterek, 2025’te başlatılan ve beş yıl sürmesi planlanan yeni uygulamalarda da olumlu sonuçlar elde edildiğini söyledi.2025 yılında Antiochos ve kartal başlarında uygulama yaptıklarını aktaran Çorbacı, kontrollerde çalışmaların sonuç verdiğini gördüklerini ifade etti. Çorbacı, 2026 yılında ise Kommagene Tyche ve Zeus başlarının seçildiğini, her iki terasta nano teknolojik sağlamlaştırma işlemlerinin tamamlandığını ve derin çatlaklarda dolgu çalışmalarının sürdüğünü belirtti.Çalışmaların yalnızca mevcut hasarların giderilmesine yönelik olmadığını belirten yetkililer, aynı zamanda heykellerin yağmur, sıcaklık değişimleri ve diğer atmosferik etkilerden korunmasını amaçlıyor.Adıyaman Müze Müdürü Mehmet Alkan da UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde bulunan Nemrut Dağı Ören Yeri’nde 2026 yılı restorasyon ve konservasyon çalışmalarının yeniden başladığını belirtti.Kültür ve Turizm Bakanlığının desteğiyle Gaziantep Bölge Laboratuvarı ekipleri tarafından yürütülen çalışmalar sayesinde yaklaşık 2 bin 50 yıldır ayakta duran Kommagene dönemi heykellerinin korunarak gelecek nesillere ulaştırılması hedefleniyor. (Kaynak: ENSONHABER)