Nepal'de yaşanan felaketin perde arkası

Nepal ile Çin’in Tibet Özerk Bölgesi sınırında meydana gelen sel felaketinde bilanço ağırlaşıyor.Nepal polisinden yapılan açıklamada, Bhotekoshi Nehri’ndeki taşkının yol açtığı selde hayatını kaybedenlerin sayısının 165'e yükseldiği bildirildi.Nepal ve Tibet'teki kasabaları, yolları ve köprüleri yutarak yıkıcı bir iz bırakan güçlü sel sularının kesin nedeni ise halen araştırılıyor.CNN'in haberine göre dünya ısındıkça Nepal, iklim felaketlerinin merkez üssü haline geliyor.Büyük buz kütleleri eriyor ve kayalık dağ yamaçları dengesini kaybederek daha akışkan bir yapıya bürünüyor.Buzullar eriyip yüksek dağ rakımlarında devasa göller oluşturdukça, yaz aylarındaki sıcaklıklar bu göllerin taşarak nehrin aşağısına doğru salınmasına yol açabiliyor.Tüm bunların üzerine iklim değişikliği, ölümcül selleri tetikleyebilecek daha aşırı yağışları da beraberinde getiriyor.Bilim insanları felakete tam olarak neyin sebep olduğunu belirlemek için çalışmalarını sürdürüyor.Depremin mi bir heyelanı tetiklediği, yoksa deprem benzeri sarsıntının mı heyelanın kendisinden kaynaklandığı konusu tartışılıyordu.Habere göre bir grup bilim insanı, sarsıntının heyelan kaynaklı olduğu görüşünde birleşti.Uydu görüntülerini inceleyen grupta yer alan California Üniversitesi'nden jeolog Daniel Shugar, bildirilen depremin heyelan tarafından salınan sismik enerji olduğunu belirtti.Araştırma grubu, devasa bir buzul parçasının koparak aşağıdaki vadiye düştüğünü düşünüyor.Uzmanlar, su hacminin de etkisiyle hızla hareket eden; buz, kaya ve tortu karışımından oluşan bir kaya heyelanının meydana geldiğinden şüpheleniyor.Katmandu merkezli bir bölgesel iklim kuruluşu olan Uluslararası Entegre Dağ Geliştirme Merkezi'nden (ICIMOD) Saswata Sanyal, bu heyelanın muhtemelen "aşağı akış yönünde ani bir dalgalanmaya" neden olduğunu ifade etti.Bilim insanları, heyelanların birçok faktörden kaynaklanabileceğini ancak iklim değişikliğinin bu süreçte sıklıkla başrolü oynadığını söylüyor.Hızla ısınan Himalaya bölgesinde yer alan Nepal, sıcaklıklar arttıkça eriyen ve dengesi bozulan binlerce buzula ev sahipliği yapıyor.Son araştırmalara göre bölgedeki buzulların erime hızı 2000 yılından bu yana iki katına çıktı ve bu durum, nehirlerin aşağısında yaşayan yaklaşık 2 milyon insan için büyük riskler oluşturuyor.Geçen yıl aynı bölgede meydana gelen benzer bir selin, komşu Tibet'teki bir buzul gölü taşkınından kaynaklandığı tespit edilmişti.Ancak uzmanlar, bu son felakette bir göl taşkınının rol oynayıp oynamadığına dair kesin bir kanıt bulamadı; hatta bazıları bunun çok düşük bir ihtimal olduğunu düşünüyor.Almanya'daki Berlin Özgür Üniversitesi'nden jeomorfoloji profesörü Wolfgang Schwanghart yaptığı açıklamada, "Şu ana kadar uydu görüntüleri, sel yolunun yukarısında büyük bir göl olmadığını gösteriyor; bu da bir buzul gölü taşkını ihtimalini tamamen devre dışı bırakıyor." dedi.Analizlere göre, son hava koşulları Nepal'deki sel felaketinde tek başına büyük bir rol oynamadı.Uydu ve meteoroloji verilerine dayanan incelemeler, geçen hafta boyunca bölge yakınlarında geniş çaplı ve yoğun bir yağış gözlemlenmediğini ortaya koyuyor.Ancak yaz mevsimi, muson kaynaklı fırtınalar nedeniyle bölgenin en yağışlı dönemidir ve bu fırtınalardan bazıları geçen hafta bölgeye yağış bıraktı.Bu mevsimsel yağmurların ve son aylardaki kar erimelerinin birleşimi, muhtemelen nehirlerin debisini artırarak felakete zemin hazırladı. (Kaynak: ENSONHABER)