Nükleer teknolojilerde genç mühendislerin tasarımları yarışacak

Türkiye’nin enerji teknolojilerinde yerli ve milli çözümler geliştirme hedefi doğrultusunda TEKNOFEST kapsamında düzenlenen Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması, genç mühendisleri nükleer teknolojilerin geleceğini şekillendirecek projeler geliştirmek üzere bir araya getiriyor. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve TENMAK yürütücülüğünde gerçekleştirilen yarışmanın finalleri, 1-4 Eylül 2026 tarihleri arasında İstanbul Küçükçekmece’deki TENMAK Yerleşkesinde yapılacak. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ana yürütücülüğünde, paydaş kurum ve kuruluşların katkılarıyla düzenlenen TEKNOFEST kapsamında, gençlerin teknoloji geliştirme yetkinliklerini artırmaya yönelik çalışmalar sürdürülürken, Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması da Türkiye’nin kritik teknoloji alanlarından biri olan nükleer enerjide gençlerin bilgi ve becerilerini uygulamaya dönüştürmelerine fırsat sunuyor. Uranyumun keşfiyle başlayan ve zaman içinde elektrik üretiminin yanı sıra tıp, sanayi ve tarım gibi pek çok alanda kullanılan nükleer teknolojiler, bugün yeni nesil reaktör tasarımlarıyla yeni bir döneme giriyor. Özellikle IV. Nesil reaktörler ile Küçük ve Mikro Modüler Reaktörler (SMR/MMR), güvenlik, emniyet, ekonomik rekabet gücü ve farklı kullanım alanlarına uyarlanabilme özellikleriyle nükleer teknolojilerin geleceğinde öne çıkıyor. TEKNOFEST Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması da bu dönüşümün gerektirdiği insan kaynağının ve teknolojik yetkinliğin geliştirilmesine katkı sağlamayı hedefliyor. Yarışma kapsamında gençler; modüler reaktörlerden araştırma reaktörlerine, nükleer yakıt ve atık yönetiminden pasif güvenlik sistemlerine, enerji çevrimlerinden nükleer enstrümantasyon ve kontrol sistemlerine kadar geniş bir alanda tasarımlar geliştiriyor. Yarışmacılar, temel kategoride kavramsal ve detay tasarım çalışmalarıyla nükleer reaktör teknolojilerine yönelik mühendislik çözümleri geliştirirken, sistem geliştirme kategorilerinde nükleer teknolojilerin farklı bileşenlerine odaklanıyor. Uygulama kategorisinde ise teorik tasarımların ötesine geçilerek yazılım ve robotik sistemler geliştiriliyor. Yazılım alanında nötronik ve ısıl-hidrolik analizlerden yakıt performansına, kaza sonrası atmosferik dağılım ve doz hesaplamalarına kadar farklı konularda simülasyon yazılımları ve modülleri geliştiriliyor. Robotik sistemlerde ise tesis işletme, bakım-onarım, boru içi inceleme ve kaza sonrası müdahale gibi kritik süreçlerde kullanılabilecek fiziksel prototiplerin ortaya çıkarılması hedefleniyor. Yarışmaya Türkiye’nin yanı sıra yurt dışında öğrenim gören üniversite öğrencileri ile mezunlar ve özel sektör temsilcilerinden oluşan ekipler başvurdu. Lisans, ön lisans, yüksek lisans, doktora ve açık öğretim öğrencilerinin yanı sıra mezunların da yer alabildiği yarışmada toplam 193 takım ve 733 yarışmacı başvuru gerçekleştirdi. Değerlendirmelerin ardından 42 takım, 293 yarışmacıyla final etabına katılmaya hak kazandı. Final sürecinde takımlar, geliştirdikleri projeleri jüri karşısında sunacak. Yazılım ve robotik kategorilerinde yarışmacılar, sunumlarının ardından geliştirdikleri prototiplerin teknik isterleri karşıladığını uygulamalı olarak gösterecek. Tasarım ve diğer rapor bazlı kategorilerde ise değerlendirme final sunumları üzerinden gerçekleştirilecek. Yarışmada gençlerin geliştirdiği projelerin yanı sıra üniversitelerin nükleer teknoloji alanındaki altyapılarının güçlendirilmesi de teşvik ediliyor. Detay Tasarım kategorisinde birinci olan okul takımı’nın bağlı bulunduğu üniversiteye, laboratuvar ve altyapı kurulumu amacıyla 15 milyon TL özel teşvik desteği sağlanacak. Yarışmacılar açısından en yüksek ödül ise Detay Tasarım kategorisinde verilecek. Bu kategoride birinci olan takım 1 milyon 250 bin TL, ikinci olan takım 550 bin TL, üçüncü olan takım ise 400 bin TL ödül kazanacak. Kavramsal Tasarım kategorilerinde birincilik ödülü 550 bin TL olarak belirlenirken, lisans öğrencilerine yönelik özel ödül kapsamında 200 bin TL verilecek. Sistem geliştirme ve uygulama kategorilerinin her birinde de birincilik ödülü 450 bin TL olacak. Yarışma, gençlerin nükleer enerji alanındaki teknik bilgi ve mühendislik becerilerini geliştirmelerinin yanı sıra Türkiye’nin kritik teknoloji alanlarında ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağının yetişmesine de katkı sağlamayı amaçlıyor. Geliştirilen projelerle yerli ve milli çözümlerin desteklenmesi, gençlerin nükleer teknolojilere ilgisinin artırılması ve Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda nükleer teknolojiler alanındaki yetkinliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor. 1-4 Eylül tarihleri arasında İstanbul Küçükçekmece TENMAK Yerleşkesinde gerçekleştirilecek final etabı, gençlerin nükleer enerji teknolojilerindeki bilgi birikimlerini ve geliştirdikleri yenilikçi çözümleri ortaya koyduğu önemli bir teknoloji buluşmasına sahne olacak. (Kaynak: TRT)