Pilotların karşı karşıya geldiği anlar: Havacılık tarihinin en kanlı kokpit içi vakaları

Dubai’den Tel Aviv’e giden Flydubai uçağında yardımcı pilot, kaptan pilotu bıçakladı. Uçak aniden irtifa kaybetmeye başladı. İsrail basınında yer alan bilgilere göre yaralı kaptan pilot Smit Machchhar, bir şekilde kokpit kapısını açmayı başardı.  Böylece yolcular ve kabin görevlileri içeri girerek saldırgan pilotu etkisiz hale getirdi. Uçakta bulunan diğer uçuş ekibi denetimi ele alarak uçağı Suudi Arabistan’ın Tebük kentine emniyetli bir şekilde indirmeyi başardı. Kavgada yaralanan her iki pilot da Suudi Arabistan’da tedavi altına alındı. Flydubai uçağındaki saldırgan pilot hakkında neler biliniyor? Flydubai uçağında kaptan pilota saldırdığı ve ardından uçağın kontrolünü ele geçirmeye çalıştığı öne sürülen yardımcı pilotun kimliği henüz açıklanmadı. Pilotun saldırıyı neden gerçekleştirdiği ve saldırıda nasıl bir keskin alet kullandığı da netlik kazanmadı. (Netanyahu, faciayı önleyen müdahalede yer aldığı belirtilen İsrailli yolcuyla görüştü) İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, yardımcı pilotun Umman vatandaşı olduğunu öne sürdü. Netanyahu ayrıca şüphelinin balta kullandığını söyledi ancak bu bilgi henüz doğrulanmadı. (Saldırıda yaralanan Hint kaptan pilot Smit Machchhar, ülkesinde kahraman ilan edildi) Uçuş İznini Nasıl Aldı? Flydubai’nin sertifikasyon ve operasyonel denetimi, BAE Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (GCAA) sorumluluğunda bulunuyor. Standart GCAA mevzuatı; geçerli bir profesyonel pilot lisansı, ilgili uçak tipi yetkisi, güncel Sınıf 1 sağlık sertifikası, İngilizce yeterliliği ve gerekli uçuş tecrübesini şart koşuyor. Sağlık muayenesi fiziksel ve psikolojik sağlığı kapsıyor. Londra merkezli havacılık danışmanlık şirketi StrategicAero Research’ten Saj Ahmad, “Pilotların güvenlik soruşturmaları, güvenlik ve finansal kontrollerden zihinsel sağlık değerlendirmesine kadar oldukça kapsamlıdır” dedi. Ahmad, Al Jazeera’ye yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti: “Ancak bu kontroller sadece yapıldığı anı yansıtır; bir kişinin sonradan iş yerinde veya kokpitte ortaya çıkabilecek sorunları olup olmadığını asla tam olarak ortaya çıkaramaz.” İsrail, ülkeye uçan pilotlara yönelik güvenlik kontrollerini artıracağını açıkladı. İsrail Başbakanlık Ofisi Sözcüsü Doron Spielman, “İsrail’e uçacak her pilotun kimliğini bileceğiz, kim olduklarını öğreneceğiz ve bir tür güvenlik kontrolü uygulayacağız” dedi. Kokpitte Şiddetin Kanlı Geçmişi Kokpitte yaşanan şiddet olayları son derece nadir görülse de geçmişte ağır kayıplarla ve facialarla sonuçlanan örnekler barındırıyor. Japonya Havayolları (1982) : Tokyo seferini yapan uçakta Kaptan Pilot Seiji Katagiri, iniş sırasında uçağı kasten irtifa kaybına sürükledi ve ters itki sistemini çalıştırdı. İkinci pilotun kumandayı devralmaya çalışması ve uçuş mühendisinin kaptana fiziken müdahale etmesine rağmen uçak Haneda yakınlarında denize düştü, 24 kişi hayatını kaybetti. Kazadan sağ kurtulan pilot Katagiri, daha sonra akli dengesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle beraat etti. Pacific Southwest Havayolları 1771 Sefer Sayılı Uçuşu (1987): İşten çıkarılan eski bir çalışan, yolcu olarak bulunduğu uçakta eski amirini ve uçuş ekibini silahla vurdu. Kontrolden çıkan uçak düştü, uçaktaki 43 kişinin tamamı hayatını kaybetti. FedEx’in 705 Sefer Sayılı Uçuşu (1994): Görev dışı FedEx çalışanı Auburn Calloway, uçağı ele geçirmek amacıyla üç kişilik uçuş ekibine çekiç ve zıpkınla saldırdı. Mürettebat saldırganı etkisiz hale getirerek Memphis’e iniş yapabildi. Germanwings’in 9525 Sefer Sayılı Uçuşu (2015): Yardımcı pilot Andreas Lubitz, kapıyı kilitleyip kaptanı kokpitin dışında bırakarak A320 tipi uçağı kasıtlı şekilde Fransa Alpleri'ne düşürdü. Olayda 150 kişi hayatını kaybetti. China Eastern Havayolları- MU5735 Sefer Sayılı Uçuşu (2022):ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu’nun (NTSB) açıkladığı verilere göre, düşüşten önce Boeing 737-800 tipi uçağın her iki motorun yakıt anahtarı manuel olarak kapatıldı. Çin makamları, bu müdahaleyi kimin ve neden yaptığına dair nihai soruşturma raporunu henüz yayınlamadı. Uçaktaki 132 kişinin tamamı yaşamını yitirdi. (Kaynak: CNN)