Rami Kütüphanesi dünyanın en iyi yeşil kütüphanesi seçildi

Rami Kütüphanesi, "19. Yüzyıldan Kalma Tarihi Bir Kışlanın İklim Dirençli Kentsel Ortak Alana Dönüştürülmesi" projesiyle, Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu'nca (IFLA) düzenlenen 2026 Yeşil Kütüphane Ödülleri'nin "Büyük Ölçekli Proje" kategorisinde dünya birincisi seçildi.IFLA'nın Çevre, Sürdürülebilirlik ve Kütüphaneler Bölümü (ENSULIB) tarafından 11'incisi düzenlenen yarışmaya 27 ülkeden 62 başvuru yapıldı.Uluslararası değerlendirme sürecinin ardından 26 başvuru uzun listeye, iki kategoride toplam 7 başvuru ise finale kaldı.Rami Kütüphanesi projesi; kültürel mirasın korunması, çevresel sürdürülebilirlik, toplumsal etki, Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma amaçlarıyla uyum ve farklı ülkelere örnek olma potansiyeli bakımından değerlendirildi.Çin'den Jinjiang Kütüphanesi ve İrlanda'dan Munster Teknoloji Üniversitesi Kütüphanesi ile kategorisinde dünyanın en iyi 3 kütüphanesi arasına giren Rami Kütüphanesi, finalde birincilik ödülü aldı.Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen 90. IFLA Dünya Kütüphane ve Bilgi Kongresi'nde finale kalan kütüphanelerin sunumu yapıldı.Türkiye adına final sunumunu Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu yaptı. Resmi sonuçların açıklanmasının ardından birincilik ödülünü Taner Beyoğlu ile Rami Kütüphanesi Müdürü Ali Çelik, IFLA Genel Sekreteri Sharon Memis'in elinden birlikte aldı.Ödül töreninde konuşan IFLA Genel Sekreteri Sharon Memis, Rami Kütüphanesi'nin sürdürülebilirliği yalnızca çevresel boyutuyla ele almadığına dikkati çekerek, projenin "çevresel, sosyal, kültürel ve eğitsel boyutları hem kütüphane mekânlarına hem de programlarına entegre eden bütüncül yaklaşımının" özellikle öne çıktığını belirtti.Memis, Rami Kütüphanesi'ni "kültürel mirasın korunmasını, sürdürülebilirliği ve toplumsal katılımı son derece etkili biçimde bir araya getiren, uluslararası ölçekte örnek bir yeşil kütüphane" olarak nitelendirdi.1826-1828 yıllarında inşa edilen Rami Kışlası, tarihi kimliği korunarak gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarının ardından 2023 yılında Rami Kütüphanesi olarak hizmete açıldı.Dönüşüm sürecinde yıkım yerine koruma ve uyarlanabilir yeniden kullanım yaklaşımı benimsendi. Yaklaşık 36 bin metrekarelik tarihi yapı dokusu, geleneksel yapım teknikleri ve özgün doğal malzemelerden yararlanılarak korundu.Bir dönem yapısal yorgunluk ve çevresel etkiler nedeniyle zarar gören kışla, bilgiye, kültüre, doğaya ve toplumsal yaşama açılan güçlü bir kamusal merkeze dönüştürüldü.Rami Kütüphanesi, bugün 36 bin metrekarelik kapalı alanı, 51 bin metrekarelik yeşil alanı, 2 milyon kitaplık koleksiyonu ve 4 bin 200 kişilik oturma kapasitesiyle Türkiye'nin önde gelen bilgi ve kültür merkezleri arasında yer alıyor.Rami Kütüphanesi'nin çevre düzenlemesinde yer alan 696 ağaç, 99 bin çalı, biyolojik gölet ve sazlık alanlar, kentsel biyolojik çeşitliliğin desteklenmesine ve bölgedeki mikro iklimin iyileştirilmesine katkı sağlıyor. Yapının geniş çatı yüzeyinden toplanan yağmur suyu, peyzaj sulamasında ve rezervuarlarda yeniden kullanılıyor.Düşük tüketimli ekipmanlar, LED aydınlatmalar, sensör sistemleri ve güneş enerjisi uygulamalarıyla enerji ihtiyacı azaltılıyor. Atıkların kaynağında ayrıştırılması, tehlikeli atıkların ayrı yönetilmesi, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması ve kurum içi süreçlerin dijitalleştirilmesiyle çevresel sorumluluk kütüphanenin günlük işleyişine dâhil ediliyor.Kütüphane bünyesinde faaliyet gösteren Kitap Şifahanesi de yazma ve basma eserlerin ömrünü uzatarak, kültürel varlıkların korunmasını sorumlu kaynak kullanımıyla bir araya getiriyor. Türkiye'nin ilk Biosphere sertifikalı kütüphanesi olan Rami Kütüphanesi, aynı zamanda Sıfır Atık ve Yeşil Enerji belgelerine sahip bulunuyor.Engelsiz Yaşam Merkezi, her yaştan kullanıcıya yönelik hizmetleri, 7 gün 24 saat erişim imkânı ve afet dönemlerinde güvenli toplanma alanı işleviyle kütüphaneyi kapsayıcı ve toplumsal dayanıklılığı destekleyen bir buluşma noktasına dönüştürüyor.İklim okuryazarlığı çalışmaları, çevre temalı bilgi hizmetleri, eğitimler ve uygulamalı atölyeler aracılığıyla sürdürülebilirlik hedefleri toplumun günlük yaşamıyla buluşturuluyor.Rami Kütüphanesi, hizmete açıldığı 2023 yılından 2025 yılı sonuna kadar 8,2 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı.Aynı dönemde 8 bin 360 etkinlik ile sürdürülebilirlik, sağlık, teknoloji, psikoloji ve sosyal bilimler gibi farklı alanlarda 3 bin atölye ve eğitim programı gerçekleştirildi.Kütüphane, açıldığı tarihten itibaren çeşitli sivil toplum kuruluşları, birçok kamu kurumu ve diğer paydaşların iş birliği ile 4 bin 500 ayrı programa ev sahipliği yaptı.Üç yıllık dönemde bin 611 okul ve 325 farklı kurum Rami Kütüphanesi'nde ağırlandı. (Kaynak: ENSONHABER)