Türkiye-Angola Günü Programı'nda tarım, enerji ve altyapı işbirliği vurgusu

Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Ahmet Gümen, Angola’nın sulama altyapısı, depolama, lojistik ve gıda işleme alanlarında önemli yatırım ihtiyaçları bulunduğunu belirterek, “Türkiye ise sulama sistemleri, tarım makineleri, hayvancılık ve gıda işleme sanayisinde önemli bir kapasiteye ve tecrübeye sahiptir.” dedi. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından düzenlenen “Türkiye-Angola Günü Tarım ile Petrol ve Gaz Alanlarında Yatırımların Geliştirilmesi Programı”nda iki ülke arasında özellikle tarım, enerji, madencilik ve altyapı alanlarında işbirliğinin artırılması hedefi öne çıktı. Programda konuşan Gümen, etkinliğin tarım, gaz ve petrol alanlarında yatırımların geliştirilmesine odaklanmasını son derece anlamlı bulduklarını söyledi. Türkiye ile Angola arasındaki ilişkilerin son yıllarda önemli ivme kazandığını belirten Gümen, karşılıklı üst düzey temasların artması, ekonomik ilişkilerin gelişmesi ve özel sektörlerin birbirlerine olan ilgisinin güçlenmesinin geleceğe yönelik olumlu bir tablo ortaya koyduğunu ifade etti. Tarım sektörünün bu ilişkilerin en stratejik alanlarından biri olduğuna işaret eden Gümen, “Çünkü tarım gıda güvenliği, kırsal kalkınma, sosyal istikrar ve ekonomik sürdürülebilirliğin temelidir. Özellikle son yıllarda yaşanan iklim değişikliği, tarım sektörünün stratejik önemini tüm dünyaya bir kez daha göstermiştir.” dedi. Gümen, Angola’nın sahip olduğu geniş tarım arazileri, güçlü su kaynakları, uygun iklim koşulları ve genç nüfusuyla Afrika kıtasının en yüksek tarımsal potansiyele sahip ülkelerinden biri olduğunu vurgulayarak, “Ancak biliyoruz ki aynı zamanda sulama altyapısı, kanalizasyon, depolama, lojistik ve gıda işleme alanlarında önemli yatırım ihtiyaçları da bulunmakta. Türkiye ise sulama sistemleri, tarım makineleri, hayvancılık ve gıda işleme sanayisinde önemli bir kapasiteye ve tecrübeye sahiptir. Bu nedenle Türkiye-Angola arasında özellikle tarımsal üretim, sulama alanları gibi birçok alanda çok güçlü bir işbirliği zemini bulunduğuna inanıyoruz.” diye konuştu. İki ülke arasındaki işbirliğinin önemine dikkati çeken Gümen, “Özellikle Türk özel sektörünün Afrika’da artan tecrübesi, dinamik üretim yapısı ve yatırım kapasitesi dikkate alındığında Angola’nın yalnızca bir ticaret partneri değil, aynı zamanda ortak üretim, bölgesel açılım merkezi olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu. DEİK Başkanı Nail Olpak, iş dünyasının Kuzey Yıldızı DEİK olarak 41 yıldır tüm dünyaya yayılmış 153 iş konseyiyle faaliyet gösterdiklerini belirterek, “Bunlardan 48 adedi Afrika kıtasında ve Türkiye-Angola İş Konseyimiz de 2011 yılından beri faaliyette bulunuyor. Her iki ülkenin toplam GSYH’sine baktığımızda 1 trilyon 750 milyar dolarlık bir büyüklük var. O büyüklük içindeki şu anda geldiğimiz ikili ticaret hacmi çok fazla yeterli değil. O zaman görev daha fazla biz iş dünyasına düşüyor. Önümüzü açacak olan sayın devlet yetkililerimize ve bakanlarımıza düşüyor. Onlar bize yardımcı olacaklar.” dedi. Angola’nın 58 milyon hektar tarıma elverişli araziyle Afrika’nın en büyük tarım potansiyeline sahip ülkelerinden biri olduğunu ifade eden Olpak, “Ancak bu arazilerin belirli bir kısmı, az bir kısmı işleniyor. Sulanabilir arazilerde de öyle. 2023-2027 Ulusal Kalkınma Planı ve Angola 2050 Stratejisi’ne baktığımızda burada bir dönüşüm hedefleniyor. Türkiye’de de elbette bunu sağlayabilecek tarım makinelerinden sulama teknolojilerine, soğuk zincire kadar çok önemli bir altyapı var. Buna, Angolalı dostlarımızın bu ihtiyaçlarına, ortaklıklarla birlikte cevap verebileceğimize inanıyorum.” şeklinde konuştu. Olpak, Türkiye’yi Batı Avrupa ile Çin arasındaki en önemli üretim, yatırım ve teknoloji üssü olarak ifade ettiklerini belirterek, “820 milyar dolarlık bir dış ticaret hacmine sahibiz. O zaman Angolalı dostlarımızı olabildiği ölçüde bu güzel ülkeye yatırım yapmaya davet ediyorum.” şeklinde konuştu. DEİK Türkiye-Angola İş Konseyi Başkanı Halil Enes Olpak ise bugünkü etkinliğin genel bir çerçevenin ötesinde, tarım, madencilik, petrol ve doğal gaz sektörlerinde Türk ve Angolalı paydaşların gerçekleştirecekleri sunum ve panellerle bilgi ve deneyim paylaşımına imkan tanıdığını, toplantıda ele alınacak konuların ise ilgili sektörlerde değer zinciri boyunca işbirliği fırsatlarının daha somut bir şekilde ortaya konmasına katkı sağlayacağını söyledi. Olpak, şöyle konuştu: “Türkiye ile Angola arasındaki ekonomik ilişkilere baktığımızda, 2025 yılında ikili ticaret hacmimiz 126 milyon dolara ulaşmış olup, özellikle makine, enerji, gıda, tarım ve altyapı alanlarında önemli bir işbirliği potansiyeli bulunmaktadır. Bu tablo, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin daha da çeşitlendirilmesi ve karşılıklı yatırımların artırılması açısından güçlü bir zemin oluşturmaktadır. Angola’nın ekonomik çeşitlendirme hedefleri doğrultusunda tarım sektörü stratejik öncelikler arasında yer almaktadır. Sulama, mekanizasyon, depolama ve gıda işleme alanlarında yürütülen çalışmalar, Türk firmaları için Angola firmaları ile yapacakları çalışmalarda önemli fırsatlar sunmaktadır.” Angola’nın güçlü petrol, doğal gaz ve maden rezervleriyle Sahra Altı Afrika’nın önemli enerji üreticilerinden biri olduğuna dikkati çeken Olpak, “Enerji sektörü, ülke ihracatının yüzde 87’sinden fazlasını oluşturmaktadır. Son dönemde offshore sahalarda gerçekleştirilen yeni doğal gaz keşifleri de Angola’nın yalnızca petrol değil, doğal gaz alanında da küresel ölçekte daha güçlü bir oyuncu olma hedefini desteklemektedir. Bu çerçevede enerji, doğal gaz, petrol, madencilik, tarım ve altyapı alanlarında Türkiye ile Angola arasında geliştirilecek ortaklıkların, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri daha ileri seviyelere taşıyacağına ve uzun vadeli stratejik işbirliklerine önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum.” diye konuştu. Angola Cumhuriyeti'nin Ankara Büyükelçisi Joao Salvador dos Santos Neto, bugün Angola ile Türkiye arasında ekonomik anlamda yeni ilişkilerin başlamakta olduğunu belirterek, “Türkiye sahip olduğu güçlü ekonomik potansiyel, bilgi birikimi, teknik ve teknolojik kapasitesi sayesinde Angola’nın ulusal kalkınma planı çerçevesinde son derece önemli bir iş ortağı olarak görülmektedir. Türk iş insanları şunu biliyor ki Angola’da verimli tarım arazileri bulunmakta. Stratejik olmakla birlikte pek çok değerli maden bulunmakta ve zengin balıkçılık potansiyeli var. Dolayısıyla önümüzdeki temel görev, bu kaynakların sürdürülebilir şekilde değerlendirilmesi ve halklarımız için faydaya dönüştürülmesidir.” ifadelerini kullandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Ahmet Berat Çonkar, Türkiye'nin Afrika ülkesi Angola'yı önemli stratejik ortaklarından biri olarak gördüğünü belirterek, "Ülkelerimiz arasında enerji, madencilik, altyapı ve ticaret alanlarında önemli işbirliği potansiyeli bulunduğuna inanıyoruz." dedi. Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle ilişkilerinin son yıllarda önemli ivme kazandığını belirten Çonkar, "Bu çerçevede Angola'yı bölgede önemli stratejik ortaklarımızdan biri olarak görüyoruz. Ülkelerimiz arasında enerji, madencilik, altyapı ve ticaret alanlarında önemli işbirliği potansiyeli bulunduğuna inanıyoruz." dedi. Çonkar, iki ülke arasında hedeflenen 500 milyon dolarlık ticaret hacminin söz konusu potansiyelin somut göstergesi olduğunu vurgulayarak, mevcut ticaret hacminin henüz istenen seviyeye ulaşmamasına rağmen bunun yeni ortaklık alanları oluşturmak açısından önemli fırsatlar sunduğunu dile getirdi. Geçen yıl Ankara'da düzenlenen Türkiye-Angola 3. Dönem Karma Ekonomik Komisyonu'nda enerji, hidrokarbonlar, madencilik, tarım ve yatırım alanlarındaki işbirliği imkanlarının ele alındığını anımsatan Çonkar, "Kamu kurumlarımız arasında verimli temaslar gerçekleştirilerek ekonomik ve ticari ilişkilerimizin gelişmesine önemli katkı sağlanmıştır. Önümüzdeki dönemde KEK mekanizmasının sağlayacağı güçlü çerçeve sayesinde işbirliğimizin somut projelerle daha da ileri taşınacağına inanıyoruz." diye konuştu. Çonkar, Angola'nın Afrika'nın en önemli petrol ve doğal gaz üreticilerinden biri olduğunu belirterek, Türkiye'nin ise son yıllarda enerji alanında attığı stratejik adımlar sayesinde önemli teknik kapasite ve operasyonel yetkinlik kazandığını ifade etti. Karadeniz'de keşfedilen yaklaşık 800 milyar metreküplük doğal gaz rezerviyle Türkiye'nin deniz üstü arama, sondaj ve üretim teknolojilerinde önemli deneyim kazandığını kaydeden Çonkar, bunun enerji arz güvenliği açısından stratejik dönüşüm anlamına geldiğini söyledi. Çonkar, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) bu süreçte kritik rol üstlendiğini belirterek, Türkiye'nin 6 derin deniz sondaj gemisi ve 2 sismik araştırma gemisiyle dünyanın en büyük dördüncü derin deniz enerji filosuna sahip olduğunu hatırlattı. Türkiye'nin sahip olduğu teknik kapasiteye de değinen Çonkar, şöyle devam etti: "Bu güçlü teknik ve operasyonel kapasiteyi dost ve kardeş ülkelerle paylaşmaya hazırız. Bunun en somut örneklerinden birini Somali'de gerçekleştirmekteyiz. Kendi sismik gemilerimizin ve teknik ekiplerimizin faaliyetleri sonrasında Somali offshore alanlarında yaptığımız faaliyetler neticesinde sondaj gemilerimizden en yenilerinden birini Somali'ye gönderdik ve mayıs itibarıyla da dünyadaki en derin seviyede yapılan sondajlardan biri olan derin deniz sondaj faaliyetlerine başlamış durumdayız. Bu bölgede önemli bir hidrokarbon keşfine imza atmayı umut ediyoruz. Bu Türkiye ve Afrika ilişkileri açısından da çok önemli bir işbirliği olarak tarihte yerini alacaktır." Çonkar, Angola ile enerji işbirliğine ilişkin değerlendirmesinde ise "Angola'nın gerek karada gerekse de denizdeki petrol ve doğal gaz sahalarında geliştirilebilecek ortak projelerin, ülkelerimiz arasında uzun vadeli ve stratejik bir enerji ortaklığının temelini oluşturabileceğine inanıyoruz. TPAO ile Sonangol arasında teknik bilgi paylaşımı, ortak değerlendirme çalışmaları ve upstream projelerde geliştirilebilecek işbirliği imkanlarının her iki taraf açısından da önemli faydalar sağlayacağını değerlendiriyoruz." ifadelerini kullandı. Madencilik sektörünün de işbirliği açısından önemli fırsatlar sunduğunu aktaran Çonkar, şunları kaydetti: "Uluslararası madencilik şirketimiz MTA International Mining Company (MTAIC), özellikle Afrika başta olmak üzere farklı coğrafyalarda arama faaliyetlerine devam etmekte. Nijer'de yürütülen altın madenciliği projesi bunun önemli örneklerinden biri. Burada önemli bir aşamaya geldik ve yakın dönemde üretim aşamasına geçilmesi beklenmekte. MTAIC'in sahip olduğu teknik bilgi birikimi, saha geliştirme deneyimi ve uluslararası proje yönetim kapasitesinin Angola'da da yeni ortaklıkların önünü açabileceğine inanıyoruz. Özellikle Angola'nın altın ve elmas sektörlerinde son dönemde yaşanan gelişmeler dikkate alındığında, arama faaliyetleri, teknik danışmanlık, saha geliştirme ve ortak yatırım modelleri alanlarında somut işbirliği imkanlarının bulunduğunu düşünüyoruz." Çonkar, Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle ilişkilerini yalnızca ticari kazanımlar temelinde değil, karşılıklı güvene dayalı uzun vadeli stratejik ortaklık anlayışıyla geliştirmeye önem verdiğini vurgulayarak, Angola ile enerji ve madencilik alanlarında hayata geçirilecek projelerin iki ülke halkları arasındaki dostluk ve dayanışmaya da katkı sağlayacağını kaydetti. (Kaynak: AA)