Washington havlu attı: Beyaz Saray'da Çin-Rusya gölgesi!

Orta Doğu’da barut kokusu dağılmadan gelen "tek taraflı ateşkes" ilanı, akıllara tek bir soruyu getirdi: ABD havlu mu atıyor? Başkan Donald Trump’ın hükümetine yönelik eleştiriler içeride sertleşirken, dış politikada bir boşluk oluşmuş durumda. Peki, Rusya ve Çin’in istihbari desteği yerini doğrudan askeri bir müdahaleye mi bırakacak? ABD, Çin ve Rusya ile doğrudan bir çatışmaya girmekten korktuğu için mi ateşkes masasına sığındı? Bölgedeki stratejik denklemi, Dr. Canan Tercan ve Dr. Hüseyin Fazla değerlendirdi; ''RUSYA AVANTAJLI KONUMDA'' İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Canan Tercan, Rusya’nın mevcut küresel gelişmeler ışığında oldukça avantajlı bir pozisyonda bulunduğunu söyledi. Dr. Tercan, birkaç gün önce Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı Vance’in yaptığı açıklamaya dikkat çekerek, bundan sonra Ukrayna’ya silah gönderilmeyeceğinin ifade edilmesinin Ukrayna’da ciddi tepkilere yol açtığını belirtti. Bu durumun, aktif şekilde devam eden savaş göz önüne alındığında şaşırtıcı olmadığını vurgulayan Tercan, Donald Trump’ın savaşın dört haftada biteceğine dair öngörüsünün gerçekleşmediğini hatırlattı. 50 günü aşkın süredir devam eden süreçte Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının da önemli bir gelişme olduğuna işaret eden Tercan, “Ortada herhangi bir ilerleme yok. Dolayısıyla savaşın çok daha uzun süreceği anlaşılıyor” dedi. YAPTIRIMLARIN KALKMASI RUSYA’NIN ELİNİ GÜÇLENDİRDİ Rusya’nın Ukrayna savaşı sürecinde yıprandığını ancak yaptırımların kalkmasıyla birlikte özellikle doğal gazın yeniden stratejik önem kazandığını belirten Dr. Tercan, bunun Rusya’nın elini ciddi şekilde güçlendirdiğini ifade etti. Bu süreçte NATO’nun zayıfladığını ve Avrupa Birliği ülkelerine karşı söylemsel bir cepheleşmenin başladığını dile getiren Tercan, “Amerika Birleşik Devletleri’nin zayıflamasıyla birlikte Rusya’nın karşısındaki cephe her gün hem ekonomik hem askeri açıdan kaynak tüketiyor, aynı zamanda psikolojik olarak da çöküyor. Bu durum Rusya’yı daha güçlü bir noktaya taşıyor” değerlendirmesinde bulundu. ÇİN VE SUUDİ ARABİSTAN DETAYI Çin’in bu sürece oldukça hazırlıklı yaklaştığını vurgulayan Tercan, Pekin yönetiminin olası bir İran savaşı ihtimaline karşı uzun süredir petrol stoğu yaptığını, alternatif enerji kaynaklarına sahip olduğunu ve hem Orta Doğu’dan hem de Rusya’dan enerji temin edebildiğini söyledi. Bu nedenle Çin’in kısa vadede gelişmelerden olumsuz etkilenmesinin beklenmediğini kaydetti. Avrupa Birliği ülkelerinin ABD ekseninden uzaklaşarak Çin’e yakınlaştığını savunan Tercan, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in Çin ziyareti sırasında, “Trump’ı durdurabilecek olan sizsiniz” ifadelerini kullanmasının, ABD’nin müttefik kaybını açık şekilde ortaya koyduğunu belirtti. Ayrıca Suudi Arabistan’ın Çin’le yuan üzerinden ticaret yapacağını açıklamasının, petrol-dolar sistemi üzerindeki tartışmaları derinleştirdiğini söyleyen Tercan, bunun da küresel piyasalarda önemli bir kırılmaya işaret ettiğini ifade etti. “SAVAŞ RUSYA LEHİNE ZAMAN KAZANDIRIYOR” Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Emekli Hava Tuğgeneral Dr. Hüseyin Fazla da Rusya açısından tablonun olumlu olduğunu dile getirdi. Fazla, 2022’den bu yana süren Rusya-Ukrayna savaşının artık klasik bir cephe savaşının yanı sıra hava savunma mücadelesine dönüştüğünü söyledi. Trump’ın göreve gelmesinin ardından Ukrayna’ya yönelik Amerikan yardımlarının azaldığını ancak Avrupa Birliği ülkeleri üzerinden desteğin sürdüğünü aktaran Fazla, ABD savunma sanayiine ait silahların Avrupa tarafından satın alınıp Ukrayna’ya gönderildiğini belirtti. Patriot hava savunma sistemlerinin Ukrayna için kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Fazla, ABD’nin Orta Doğu’daki varlıklarını ve Körfez ülkelerini koruma ihtiyacı nedeniyle bu sistemlere yoğun şekilde ihtiyaç duyduğunu, bu yüzden Ukrayna’nın askeri anlamda kısmen yalnız bırakıldığını kaydetti. ÇİN’İN ENERJİ STRATEJİSİ Fazla, İran merkezli olası bir çatışmanın uzamasının Rusya’ya Ukrayna karşısında zaman kazandırdığını, Çin’in ise enerji güvenliği açısından İran’la olan ilişkilerinin farkında olarak daha temkinli davrandığını söyledi. Çin’in, II. Dünya Savaşı sırasında ABD ambargoları nedeniyle zor duruma düşen Japonya’nın yaşadığı tabloya benzer bir duruma düşmek istemediğini ifade eden Fazla, bu nedenle Çin’in enerji stoklarını artırmaya ve alternatif alanlara yatırım yapmaya yöneleceğini dile getirdi. (Kaynak: CNN)