Yunan isyancıların Mora’da Türk ve Müslümanlara zulmü: Tripoliçe Katliamı

Mora’da 1821 yılında Osmanlı’ya karşı başlayan Yunan İsyanı sırasında binlerce Türk’ün hayatını kaybettiği katliamlar yapıldı.En kanlı olaylar ise Mora’nın idari merkezi olan Tripoliçe’de yaşandı.19’uncu yüzyılın başında Mora eyaletinin yönetim merkezi olan Tripoliçe; Türkler, Arnavutlar, Rumlar, Yahudiler ve diğer farklı toplulukların yaşadığı kozmopolit bir yerleşimdi.Osmanlı’nın Mora’daki hakimiyetini hedef alan Yunan İsyanı’nın bölgeye yayılmasının ardından bölgedeki Türk ve Müslüman yerleşimleri isyancıların hedefi oldu.İsyancılar tarafından Osmanlı’nın kaleleri kuşatılırken, Türk nüfusun önemli bir bölümü güvenli gördüğü Tripoliçe’ye sığındı.Kısa süre içerisinde normal nüfusunun çok üzerinde bir kalabalığa ev sahipliği yapan Tripoliçe de ardı ardına düşen Osmanlı kalelerinin ardından 1821 baharında Yunan isyancılarca kuşatıldı.Yaklaşık 6 ay boyunca kuşatma altında kaldığı bu dönemde Tripoliçe’de açlık ve salgın hastalıklar baş gösterdi.Gıda bulmanın zorlaştığı bu dönemde kentteki yaşa giderek zorlaştı.Osmanlı’nın savunma hatlarının aşılması üzerine Yunan isyancılar 5 Ekim günü Tripoliçe’ye girdi.İsyancılar Tripoliçe’ye girmelerinin ardından hızla aylardır gıda bulma konusunda problemler yaşayan ve bitap düşmüş Türk nüfusa saldırılara başladı.Yunan isyancılar, Türk ve Müslüman nüfusa karşı katliama girişti.Kadın ve çocukların da öldürüldüğü saldırılarda evler yağmalandı ve şehir günler boyunca büyük bir kıyıma sahne oldu.Tripoliçe Katliamı’nda kaç insanın öldürüldüğü konusunda tarihçiler arasında bir fikir birliği bulunmuyor.Bazı tarihçiler şehirde öldürülen insan sayısının 40 bine yakın olduğunu belirtiyor.Yunan isyanının liderlerinden Theodoros Kolokotronis, yıllar sonra yayımlanan hatıratında kentin işgal edildiği ilk günlerde yaşanan katliama dair tanıklıklarını anlattı.Kolokotronis, Tripoliçe’nin düşmesinden 3 gün sonra kente girdiğini belirterek girdiğinde sokakların öldürülmüş insan bedenleriyle dolu olduğunu, atının cansız bedenlerin üzerinde ilerlediğini yazdı.Kadınların ve çocukların da Yunan isyancılar tarafından öldürüldüğünü de kaydeden Kolokotronis, Yunan isyancıların öldürdükleri insan sayılarını söyleyerek övündüklerini kaydetti.Tripoliçe’deki katliam, Mora'daki nüfus değişiminin de en önemli dönüm noktası oldu.1821’deki Yunan isyanının başlamasından önce Mora’da on binlerce Müslüman yaşıyordu.İsyan sırasında yaşanan katliamlar, sürgünler ve göçler sonucunda Müslüman Türk nüfusun büyük bölümü katledildi veya bölgeyi terk etmek zorunda kaldı.Tripoliçe Katliamı, Yunan isyanının en kanlı safhası olarak tarihe geçti.İsyan boyunca yaşanan katliamlar, zorunlu göçler ve nüfus hareketleri sonucunda Mora'daki Müslüman Türk nüfusu büyük ölçüde ortadan kalktı. (Kaynak: ENSONHABER)