Alman yetkililer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un geçen hafta Karadağ'da düzenlenen AB-Batı Balkanlar zirvesinin oturum aralarında sorunlu projeyi görüştüklerini ve plana dahil olan savunma şirketleri arasındaki aylarca süren çıkmazı aşma umudu olmadığı sonucuna vardıklarını bildirdi.
Yetkililer, bu doğrultuda Merz'in Macron'a ortak bir savaş uçağı inşasını daha fazla sürdürmeme tavsiyesinde bulunduğunu aktardı.
Macron'un ofisinden yapılan açıklamada, iki liderin projeyi uzun uzadıya tartıştığı; Almanya ve İspanya'yı temsil eden Avrupa havacılık grubu Airbus ile Fransa'nın Dassault Aviation şirketi başta olmak üzere ana sanayi ortaklarının bir anlaşmaya varamamış olmasından üzüntü duydukları ifade edildi.
Avrupa'nın en büyük savunma projesinin temel sütununu sonlandırma kararı, Batılı askeri yetkililerin Rusya'dan gelen tehdidin arttığı yönünde uyarılarda bulunduğu ve ABD'nin Avrupa'ya yeniden silahlanması için baskıyı artırdığı bir döneme denk geliyor.
Macron, projeyi 2017 yılında eski Almanya Başbakanı Angela Merkel ile birlikte başlatmış ve aylarca savunmuştu. Macron'un ofisi, Fransa'nın Franco-Alman savunma iş birliğini hem her iki ülke hem de Avrupalı ortakları için bir zorunuluk olarak görmeye devam ettiğini belirtti.
Ancak İspanya'yı da kapsayan 100 milyar Euro'luk projede anlaşmaya varılamaması, onlarca yıldır süren yetersiz yatırımların ardından Avrupa'nın askeri kapasitesini yeniden inşa etmede karşılaştığı zorlukları gözler önüne seriyor.
Düşünce kuruluşu IISS'nin askeri havacılık kıdemli uzmanı Douglas Barrie, yaşanan durum için, "Bu gelişme ne Washington'a ne de Moskova'ya verilecek ideal bir mesaj değil." yorumunu yaptı.
İnsansız hava araçlarıyla desteklenen ve gizli bir "muharebe bulutu" ile birbirine bağlanan ana bir savaş uçağına odaklanan proje, tarafların teknik özellikler ve kontrol mekanizmaları üzerinde çekişmesi nedeniyle aylardır belirsizliğini koruyordu.
Konu hakkında bilgilendirilen Avrupalı bir kaynak, iki tarafın itibarı kurtaracak bir çözüme doğru ilerlediğini, ana savaş uçağı dışındaki yüksek güvenlikli bağlantılardan oluşan "muharebe bulutu" gibi sistemlerin Geleceğin Muharebe Hava Sistemi (FCAS) adı altında geliştirilmeye devam edeceğini belirtti.
FCAS bu tür sistemler için genel bir isim olduğundan ve bu plana özgü bir nitelik taşımadığından, bu uzlaşma büyük ölçüde sembolik bir anlam ifade ediyor. Ancak yetkililer, Macron'un tüm projenin öldüğünü ilan etmek zorunda kalmadan ana savaş uçağından vazgeçmesini sağlayacak bir formül arıyor.