Dünyanın en büyük üretim merkezi konumundaki Çin'in devlet destekli sanayi politikalarıyla küresel pazarlardaki ağırlığını artırması, Avrupa'da hem ticaret açığının büyümesine hem de stratejik sektörlerde dışa bağımlılık tartışmalarının derinleşmesine yol açıyor.
Son yıllarda özellikle elektrikli araçlar, bataryalar, güneş panelleri, kritik ham maddeler ve ileri teknoloji ürünlerinde küresel üretim gücünü hızla artıran Çin, Avrupa'da sanayinin rekabet gücü ve ekonomik güvenliğine ilişkin endişeleri de beraberinde getiriyor.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de, Fransa'da yapılan G7 zirvesinde yaptığı açıklamada, AB'nin Çin'le ticaretinin sürdürülebilir olmadığını belirterek, stratejilerinin ayrışmak değil, riskleri azaltmak olduğunu ifade etti.
AB'nin kendi üretim kapasitesinin hızla artırması, dünya genelindeki serbest ticaret anlaşmaları ağlarını genişletmesi ve tedarik zincirlerini çeşitlendirmesi gerektiğini vurgulayan von der Leyen, kritik mineraller ve ham maddelerin büyük ölçüde Çin'de yoğunlaştığına dikkati çekerek, bu alanlarda tek bir tedarikçiye aşırı bağımlı olunmaması gerektiğini belirtti.
Çin'in küresel ticaretteki konumu G7 zirvesinin yanı sıra 18-19 Haziran'da Brüksel'de düzenlenecek AB Liderler Zirvesi'nde de ele alınacak konular arasında yer alıyor.
AB Komisyonu son dönemde yaptığı değerlendirmelerde, Çin'le ekonomik ilişkilerde temel yaklaşımın "kopuş" değil "risk azaltma" olmaya devam edeceğini vurgularken, mevcut ticaret ve yatırım ilişkisinin sürdürülebilir olmadığı görüşü de giderek daha güçlü şekilde dile getiriliyor.
Brüksel'de yapılan üst düzey istişarelerde ekonomik ve güvenlik çıkarlarının artık birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceği, bu nedenle Çin'e yönelik daha kapsamlı ve koordineli politikalar geliştirilmesi gerektiği belirtiliyor.
AB'nin gündeminde, yeni gümrük vergileri, ithalat kotaları, tedarik zinciri çeşitlendirme zorunlulukları ve Çin kaynaklı ekonomik risklere karşı geliştirilecek yeni savunma araçları bulunuyor.
AB açısından 2025 yılı Çin ile ticarette bir dönüm noktası oldu. Geçen yıl ilk defa bütün AB üyesi ülkeler Çin'e karşı ticaret açığı verdi.
Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre, 2025 yılında AB'nin Çin'den yaptığı ithalat 559,4 milyar avroya ulaşırken, Çin'e ihracatı 199,6 milyar avroda kaldı. Böylece AB'nin Çin'le ticaret açığı 359,8 milyar avroya yükselerek tarihi rekor seviyeye ulaştı.