ABD ve İsrail ortaklığının 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği saldırılarla başlayan savaş, ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın mutabakat zaptını imzalamasıyla “nihai barış anlaşması” yoluna girerken; süreçten “dışlanan” İsrail çıldırmış durumda. İsrail medyasının yanı sıra Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetindeki aşırılıkçı bakanlar da doğrudan Trump’ı hedef almaya başladı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in Tel Aviv’e karşı uyarıları sonucu iki ülke arasındaki tansiyon hiç olmadığı kadar yükseldi. Amerikan medyası, süreci ABD ve İsrail arasında “kötü biten bir boşanmaya” benzetti.
AYRIŞMA NASIL BAŞLADI
En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
Savaşın başından bu yana, ABD’nin savaşa dahil olmasının arkasında İsrail’in olduğu, JD Vance başta olmak üzere Trump yanlısı “MAGA” hareketi üyelerinin Washington’ın sonu olmayan bir savaşa itildiğini düşündüğü yorumları yapılıyordu. Washington-Tel Aviv hattındaki ayrışma İran’ın ilk şoku atlattıktan sonra rejimin direnişi arttırması, Hürmüz Boğazı’nı kapatması ve ABD-İsrail ikilisinin sahada çözüm bulamaması sonucu ayyuka çıktı. Savaşın sonuçlarıyla karşılaştıktan sonra Tahran’da rejim değişikliği hedefinden vazgeçen Başkan Trump, İran’dan “nükleer bomba yok sözü” karşılığında anlaşmaya sıcak bakmaya başladı. Tahran’ın balistik füze kapasitesi ve bölgedeki vekil güçleri gibi, daha çok İsra
DIŞARIDA BIRAKILDI
Amerikan medyası önceki gün, Trump ile Netanyahu’nun sık sık yaptığı görüşmelerin artık dostane geçmediği ve Trump’ın ABD ekonomisini zorlayan savaşa son vermeye çalışırken kendisini bu savaşa “bir şekilde” ikna eden Netanyahu’ya sert sözler sarf ettiği öne sürülmüştü. Öyle ki 8 Nisan’da ilan edilen ateşkes sonrası yürütülen müzakerelerle ilgili İsrail’e bilgi verilmediği, bir anlamda dışarıda bırakıldığı iddiaları son dönemde artmıştı. Bu dışarıda bırakılma anlaşma arifesinde de yaşandı. Trump yönetimi, İran ile imzalanan mutabakat zaptını incelemek isteyen İsrail hükümetinin resmi talebini reddetti.
DİPLOMATİK 7 EKİM
Başbakan Binyamin Netanyahu’nun eski şahin ulusal güvenlik danışmanı Yaakov Amidror bir röportajda, “Amerikalıların nakit parayla ödeme yaptığı ve karşılığında en fazla bir niyet mektubu aldığı kötü bir anlaşma” yorumunu yaptı. Ardından İsrail basınında anlaşmayı “yıkıcı bir kapitülasyon” ve “diplomatik 7 Ekim” olarak niteleyen yazılar çıktı.Başkan Trump’ın ateşkese rağmen durmayan İsrail’in Beyrut’a yönelik saldırılarını yüksek tondan eleştirmesi, Tel Aviv’de Trump karşıtlığını attırınca gerilim daha da tırmandı. İsrail’den yükselen eleştirilere ABD’den çok sert bir yanıt geldi.
VANCE ÇOK SERT KONUŞTU
Başkan Yardımcısı Vance, “İsrail’de ABD’yi eleştiren bazı kabine üyelerine şunu söylemek isterim: Son üç ayda, vatanınızı koruyan savunma silahlarının üçte ikisi Amerikan elleriyle üretildi ve Amerikan vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edildi. İsrail’in sorunu Donald Trump değildir. İsrail’de en büyük sorunlarının Başkan Trump olduğunu düşünen herkes uyanmalı ve ülkesinin içinde bulunduğu durumun gerçekliğini görmelidir” ifadeleriyle İsrailli siyasetçilere yüklendi.Vance, “The Diary of a CEO” isimli podcast kanalına verdiği mülakatta da İsrail’e güveniyor musunuz?” sorusuna, “Konu, uluslararası ilişkiler ve diplomasi olunca kimseye güvenmem” yanıtını verdi.