Antalya Diplomasi Forumu kapsamında düzenlenen "Bir Asırlık Dil ve Kimlik: Bakü Türkoloji Kongresi'nden Türk Entegrasyonuna" başlıklı panelde, 1926 Bakü Türkoloji Kongresi'nin kalıcı mirası değerlendirilerek Türk entegrasyon gündemini şekillendiren dil alanında işbirliği, kültürel kimlik ve çağdaş kurumsal çabalar ele alındı.
Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında, "Bir Asırlık Dil ve Kimlik: Bakü Türkoloji Kongresi'nden Türk Entegrasyonuna" başlıklı panel düzenlendi.
Hacı Bayram Veli Üniversitesinden Prof. Dr. Fırat Purtaş moderatörlüğünde düzenlenen panele, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev, Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Şahin Mustafayev, Türk Kültür ve Miras Vakfı Başkanı Aktotı Raimkulova, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Genel Sekreteri Sultan Raev, Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) Genel Sekreteri Ramil Hasan, Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Prof. Dr. Osman Mert katıldı.
Burada konuşan TDT Genel Sekreteri Ömüraliyev, Bakü Türkoloji Kurultayı'nın Türk dünyasının bütünleşmesinin temellerini atan çok önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti.
Bu kongrenin hem bilimsel hem de pratik düzeyde birlik kavramını öne çıkaran ilk platformlardan biri olduğuna dikkati çeken Ömüraliyev, düşünce ve eylemde birlik ilkesinin kabul edildiğini ancak tarihsel ve siyasi koşullar nedeniyle fikirlerin hayata geçirilmesinin neredeyse bir asır aldığını kaydetti.
Ömüraliyev, kurultayın Türk ülkeleri arasında düzenli olarak yürütülen üst düzey diyalog geleneğinin başlangıcını oluşturduğuna işaret ederek, "Bu fikirler Türk devletleri arasında giderek artan işbirliğinin entegrasyon sürecini canlı şekilde yansıtmakta ve geçmişin vizyonunu günümüze taşımaktadır." ifadesini kullandı.
Türk Akademisi Başkanı Mustafayev de o dönemdeki Türk aydınlarının bu kurultayı çok büyük bir heyecan ve umutla kabul ettiklerini, Avrasya coğrafyasında yaşayan bütün Türk halklarının temsilcilerinin Bakü'de bir araya geldiğini dile getirdi.
Mustafayev, bu temsilcilerin kurultayda, Türk halklarının ortak kültürü, dili, tarihi ve geleceğiyle ilgili fikirleri ortaya koyma imkanı bulduklarını aktardı.
Bu kurultayı Türk dünyasında başlayan çağdaşlaşma hareketinin "mantıksal sonucu" olarak değerlendiren Mustafayev, 1926'da düzenlenen kurultayın Türkoloji'nin bilim dalı olarak gelişmesindeki katkısına dikkati çekti.
Mustafayev, kurultay sayesinde Türkoloji'nin daha bütüncül bilim alanı haline geldiğini vurgulayarak, "Türk halklarında kültürel bilincin oluşmasında bu kurultayın büyük bir rolü olmuştur." dedi.