Yapay zeka, Afrika'daki terör ve silahlı örgütlerin propaganda ve iletişim faaliyetlerinin yanı sıra teknik bilgiye erişim, örgüt içi eğitim, bilgi toplama ve operasyonel süreçlerde de kullanılmaya başlanıyor.
Birleşmiş Milletler Terörle Mücadele Ofisi (UNOCT), Cambridge Üniversitesi Yapay Zeka Bilimi ve Politikası Programı (CASP), Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Terörle Mücadele Komitesi ve Global Terrorism Index 2026 verileri, yapay zekanın silahlı örgütlerin mevcut faaliyetlerini daha hızlı ve düşük maliyetle yürütmelerini sağlayabilecek bir araca dönüştüğüne işaret ediyor.
CASP araştırmacısının Nijerya'nın kuzeydoğusunda terör örgütü Boko Haram'ın 27 eski mensubuyla yaptığı görüşmeler, örgütün ChatGPT, Claude, Gemini, Grok, Meta AI ve DeepSeek gibi yapay zeka sistemlerini çatışma ve günlük faaliyetlerinde kullanmaya başladığını ortaya koydu.
Görüşmeler sonucunda, örgüt mensuplarının yapay zekadan silahların kullanımı ve bakımına ilişkin teknik bilgi edinmek, başarısız operasyonları değerlendirmek, taktik planlama yapmak ve operasyon güvenliğini geliştirmek amacıyla yararlandığı belirlendi.
Görüşme yapılan 27 eski Boko Haram mensubundan 15'inin örgütün yapay zeka faaliyetlerinden haberdar olması, yapay zeka kullanımının belirli örgüt elebaşları ve teknik birimler çevresinde yoğunlaştığını gösterdi.
Yapay zekanın terör örgütlerince propaganda amacıyla kullanılması yeni bir olgu değil. Ancak üretken yapay zeka araçlarının yaygınlaşması, propaganda içeriklerinin hazırlanması, farklı dillere çevrilmesi ve ses, görüntü ve video üretimini daha hızlı ve düşük maliyetli hale getiriyor.
BM Terörle Mücadele Ofisinin 2026 tarihli uygulama rehberinde, üretken yapay zekanın terör örgütlerinin çok dilli ve çok formatlı propaganda üretimini hızlandırabileceği, yapay zeka tarafından oluşturulan içeriklerin zararlı anlatıların yayılımını artırabileceği değerlendiriliyor. Afrika'nın dil ve kültürel çeşitliliği de teknolojinin propaganda alanındaki etkisini artırabilecek unsurlar arasında yer alıyor.
Global Terrorism Index 2026 verilerine göre, Sahra Altı Afrika küresel terörün merkez üssü olmayı sürdürüyor. Dünya genelinde 2025'te terör kaynaklı ölümler azalırken, Nijerya'da terör kaynaklı ölümler yüzde 46 artarak 750'ye yükseldi. Ülkedeki can kayıplarının yüzde 80'inden terör örgütü Boko Haram ile DEAŞ'ın Batı Afrika kolu ISWAP sorumlu tutuldu.
AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, Afrika'da terör ve silahlı örgütlerin yapay zeka araçlarına erişiminin artmasının kıtadaki mevcut güvenlik sorunlarını tamamen değiştirmekten ziyade, bu örgütlerin sahip olduğu bazı kapasitelere yeni bir boyut kazandırabileceğini belirtti.
Sahel bölgesinde sınır güvenliği, devlet otoritesinin zayıflığı, düzensiz göç ve silahlı grupların hareketliliği gibi sorunların halihazırda bulunduğunu söyleyen Kırık, Nijerya'da Boko Haram ve benzeri yapıların, Doğu Afrika'da ise özellikle Somali merkezli örgütlerin dijital alanı daha etkin kullanmasının mümkün olduğunu ifade etti.