Kültür ve Turizm Bakanlığının desteğiyle düzenlenen, Anadolu Ajansının Global İletişim Ortağı olduğu "6. İstanbul Dijital Sanat Festivali (IDAF)", "RETELL (Yeniden anlat)" temasıyla Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) ziyaretçilerini ağırlıyor.
Festival kapsamında sergilenen tek kanallı eser, derin öğrenme algoritmaları ve özel olarak oluşturulmuş bir veri seti kullanılarak 4K çözünürlükte, saniyede 60 kare hızında gerçek zamanlı hareketli görüntülerden oluşuyor.
Kuşaktan kuşağa tezgah başındaki isimsiz kadınların elleriyle taşınan 9 bin yıllık bir geleneği dijital boyuta taşıyan "Latent İlmekler", aynı zamanda 48 yöreye ait 700'den fazla eserin bir araya getirildiği bir arşiv kurma girişimi olarak da konumlanıyor.
Eserde, sabit ve önceden kaydedilmiş bir video yerine, her gösterimde kendi arşivinden farklı biçimlerde türeyen gerçek zamanlı bir görüntü sunuluyor.
Etkileşim yoğunlaştığında görsel biçimler parçalanıp dağılırken, izleyici durulduğunda görüntüler yeniden "nefes, akış, dokuma" temalı bir örüntüye dönüşüyor.
Sanatçı Atalay, AA muhabirine, eserin hazırlık süreci ve kavramsal altyapısını anlattı.
Atalay, Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) Sanat Tasarım Programı'ndaki doktora süreci boyunca kendi kurduğu Anadolu halı ve kilim arşivinden beslenerek bir yapay zeka modeli eğittiğini söyledi.
IDAF'ın bu yılki temasına işaret eden Atalay, kendisinin de benzer şekilde oluşturduğu arşivden beslenerek dijital ortamda halı ve kilim desenlerinin yaşamasına odaklandığını anlattı.
Atalay, çalışmasında sanatsal pratiğin yanı sıra arşiv meselesinin de çok önemli yer tuttuğuna dikkati çekerek, "Çünkü biz genel amaçlı modellerde yapay zeka uygulamalarına Türk halısı yazdığımızda Batı'nın gözünden Türk halısını ve kilimini görüyoruz. Kendi Anadolu halı ve kilim arşivimizin açık bir erişimi olmadığı için kendi arşivimi kurarak, özellikle doktora sürecimde Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Türk İslam Eserleri Müzesi'nin koleksiyonundan da topladığım, derlediğim veri setlerinden oluşturduğum bir çalışma." şeklinde konuştu.
Anadolu motiflerinin ardındaki derin anlamlara ve belleğe vurgu yapan sanatçı, sözlerini şöyle sürdürdü: