Kazım Keskin, Avusturya Başbakanı Christian Stocker'ın 10 Ağustos'ta gerçekleştirdiği Türkiye ziyaretini ve ikili ilişkilerin seyrini AA Analiz için kaleme aldı.
***
Avusturya Başbakanı Christian Stocker'ın 10 Ağustos'ta Ankara'ya gerçekleştirdiği resmi ziyaret, Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinde son dönemde öne çıkan "askıya alınmış üyelik, işleyen ortaklık" formülünün en net yansıması oldu. Ankara tam üyelik perspektifini korurken, Viyana yönetimi AB bağlamlı siyasi tıkanıklığı paranteze alarak ekonomi, güvenlik, enerji ve göç başlıklarında pragmatik bir işbirliği modeli izliyor. Nitekim Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger, 29 Nisan 2026'da Viyana'da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yaptığı ortak basın toplantısında Türkiye'yi güvenlik politikası açısından "vazgeçilmez bir ortak" olarak nitelendirmiş ve 2018'den bu yana süregelen müzakere
Ne var ki hükümet söylemi olumlu seyrederken kamuoyu tam tersi yönde hareket ediyor; son üç yıldır anketlerde liderliği bırakmayan ve son ankette yüzde 38'le hükümetin koalisyon ortaklarına fark atan aşırı sağcı Avusturya Özgürlük Partisinin (FPÖ) Türkiye'nin AB üyeliğine karşıtlığı biliniyor. Dolayısıyla bu adımların tam üyelik karşıtı tavrı değiştirdiğini söylemek için vakit henüz erken.
Stocker'a Ankara ziyareti kapsamında Sosyal Demokrat Partili (SPÖ) Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Peter Hanke ve Viyana Ticaret Odası (WKÖ) Başkan Yardımcısı Wolfgang Hesoun eşlik etti. Heyetin bileşimi, Viyana'nın siyasi başlığı öteleyip ekonomi, altyapı ve jeopolitik eksenli bir çıkar temelli işbirliğini öne çıkarmak istediğini gösteriyor.
Nitekim iki ülke ilişkilerinin politik seyri ne olursa olsun ekonomik ilişkilerdeki yüksek düzeyli işbirliği seyrini koruyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Stocker'ın basın toplantısı da bu tabloyu güncel rakamlarla teyit etti. İkili ticaret hacminin 5 milyar dolar hedefine taşınması amaçlanırken Türkiye'de faaliyet gösteren Avusturya firması sayısının bini, doğrudan yatırımların ise 11 milyar doları aştığı açıklandı. İlişkileri kurumsal zeminde derinleştirmek amacıyla mevcut Karma Ekonomik Komisyon mekanizması yerine bir Ekonomik ve Ticaret Ortak Komitesi kurulması önerildi. Taraflar yeşil enerji, kritik mineraller, yüksek teknoloji, ulaştırma, demir yolları ve savunma sanayisini öncelikli işbirliği alanları olarak belirledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki potansiyel pozitif gündeme de vurgu yaparak Gümrük Birliği'nin güncellenmesini ve vize serbestisi diyaloğunun ilerletilmesini AB'nin atması gereken, tarafların ortak menfaatine olan adımlar olarak tanımladı. Bu çerçeve, "askıya alınmış üyelik" formülünün özünü bir kez daha görünür kıldı. Türkiye, tam üyelik başlığı siyasi olarak donmuşken üyeliğin fiili bileşenlerinden bazılarının -gümrük birliği güncellemesi, vize kolaylığı- ayrı ayrı ilerletilmesini istiyor.
Bu yakınlaşmanın arkasında Türkiye'nin bölgesel ve küresel düzlemde kazandığı jeopolitik ağırlık büyük pay sahibidir. Suriye'deki gelişmeler, Ukrayna ve Orta Doğu'daki krizler karşısında Türkiye'nin üstlendiği arabulucu rolü ve çok yönlü denge unsuru konumu Avusturya tarafından da yakından takip ediliyor. Bu bağlamda Stocker, Rusya'nın Ukrayna'daki saldırılarının sonlandırılması konusunda Türkiye'nin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kişisel çabalarını takdir ettiklerini belirtti. Enerji alanında ise Avusturya'nın Rus gazına olan tarihi bağımlılığını azaltma stratejisi çerçevesinde Azerbaycan gazının Türkiye üzerinden tedarikine ve Güney Gaz Koridoru'na büyük bir stratejik önem atfediyor.
Görüşmelerde gündeme gelen bir başka başlık da göç oldu. Bu alanda 2016 Türkiye-AB Mutabakatı hala ilişkilerin çerçevesini belirlemeye devam ediyor. Ancak AB'nin hazirandan bu yana yürürlükteki sığınma reformuyla "dışsallaştırma"ya ağırlık verdiği bu dönemde, Stocker'ın 2027'den itibaren öngördüğü AB dışı geri dönüş merkezleri için ortak arayışı sürüyor.