Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN), Antarktika'nın simge türlerinden imparator penguen ile Antarktika kürklü fokunun koruma statüsünü "nesli tehlikede" olarak güncelledi.
IUCN verilerine göre, imparator penguenin koruma statüsü "neredeyse tehlike altında" kategorisinden "nesli tehlikede" kategorisine, Antarktika kürklü fokunun statüsü ise "en az endişe duyulan" kategorisinden "nesli tehlikede" kategorisine yükseltildi. Ayrıca listede yer alan bir diğer tür olan güney deniz fil foku koruma statüsü de "neredeyse tehlike altında" kategorisinden "hassas" kategorisine çıkarıldı.
İmparator penguenlerin yaşamını sürdürmesi için kritik öneme sahip deniz buzunun erken erimesi, türün üreme ve gelişim süreçlerini doğrudan etkiliyor. Penguenler, yavrularını büyütmek ve tüy değişimi dönemlerini geçirmek için kıyıya bağlı sabit deniz buzuna ihtiyaç duyuyor. Ancak buzların erken çözülmesi, henüz suya dayanıklı tüyleri gelişmemiş yavruların denize düşerek yaşamını yitirmesine yol açıyor.
Öte yandan, imparator penguen popülasyonu 2009-2018 yıllarında yaklaşık yüzde 10 azaldı. Mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde türün sayısının 2080'lere kadar yarı yarıya düşebileceği öngörülüyor.
Antarktika kürklü fokunda da benzer bir gerileme dikkati çekiyor. Türün popülasyonu 1999'da 2 milyondan fazlayken, yüzde 50'den fazla düşerek 2025'te yaklaşık 944 bine geriledi.
Bu düşüşte, okyanus sıcaklıklarının artması ve deniz buzunun azalmasıyla fokların temel besin kaynağı olan krillerin soğuk su arayışıyla daha derin sulara çekilmesi etkili oluyor. Bu durum, besine erişimi zorlaştırarak türün hayatta kalma oranını azaltıyor.
Bu kapsamda Güney Georgia'daki kril kıtlığı, yavruların ilk yılındaki hayatta kalma oranını önemli ölçüde düşürerek ve üreme popülasyonunun yaşlanmasına yol açıyor.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Sözen, AA muhabirine, yapılan son değerlendirmelerin aslında uzun süredir biriken bilimsel verilerin sonucu olduğunu söyledi.
Son güncellemede görülen üç türün statü değişiminin teme nedeninin iklim değişikliği olduğunu belirten Sözen, "Hem geçmiş üç jenerasyonda yaşanan kayıplar hem de gelecek dönemlere ilişkin öngörüler, bu türlerin popülasyonlarının ciddi biçimde azaldığını ve azalmaya devam edeceğini açıkça ortaya koyuyor." değerlendirmesinde bulundu.
İmparator penguenin yaşam döngüsünün doğrudan deniz buzuna bağlı olduğuna, kıyıya bağlı sabit buzlar üzerinde ürediklerine dikkati çeken Sözen, "Buzlar, imparator penguenin yavruları henüz suya dayanıklı tüylerini geliştiremeden erirse, tüm koloni denize düşerek yok olabilir." dedi.