Associated Press'in (AP) üç yetkiliye dayandırdığı haberine göre, dünyanın en kritik su yollarından birinde güvenli deniz taşımacılığını sağlamaya yönelik çok sayıda girişimin başarısızlıkla sonuçlandığı ve savaşın sekizinci ayına girdiği bir dönemde taraflar arasında perde arkası temaslar sürüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması, dondurulan varlıkları serbest bırakması ve petrol yaptırımlarından feragat etmesi karşılığında boğazı bir hafta içinde açmayı öngören Tahran teklifini reddettiğini açıkladı.
Hafta sonu belirsizliğe yol açan bu açıklamaya rağmen New York'ta temaslarını sürdüren İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, arabuluculardan haber beklediğini belirtti. Bu süreçte ise Katar arabuluculuk yürütüyor.
AP'ye konuşan iki yetkili, arabulucuların her iki tarafla boğazın yeniden ulaşıma açılması, ABD ablukasının sona erdirilmesi ve ardından yaptırımların kaldırılmasını içeren kapsamlı bir öneri üzerinde çalıştığını doğruladı.
Taslak anlaşma kapsamında boğazın, İran ve Umman arasındaki ikili görüşmeler doğrultusunda yeniden açılması hedeflenirken, Tahran'ın talep ettiği geçiş ücretinden de vazgeçilmesi planlanıyor.
Söz konusu mutabakat, savaştan önce uluslararası bir su yolu kabul edilen bu hatta deniz trafiğini geçici olarak yönetmeyi amaçlıyor.
Yetkililer, Trump'ın kamuoyuna yansıyan beyanlarına rağmen ABD'nin mevcut teklifi resmi olarak reddetmediğini ve bu açıklamaların bir müzakere taktiği olabileceğini aktardı.
Üçüncü yetkili ise ABD'nin, nükleer müfettişlerin ülkeye girişine izin verilmesi de dahil olmak üzere Tahran'dan nükleer programına dair tavizler beklediğini kaydetti.
İki tarafın Haziran 2026'da imzaladığı ancak birkaç gün içinde çöken mutabakat zaptı çerçevesinde nükleer dosyanın 60 günlük bir takvimde ele alınması öngörülüyordu.
İsimlerinin gizli kalması kaydıyla bilgi veren yetkililerden biri her iki taraftan da olumlu sinyaller geldiğini, ikincisi hafta sonu "küçük bir ilerleme" sağlandığını, üçüncüsü ise arabulucuların tarafların tutumlarını "yumuşatmaya" çalıştığını ifade etti.