AA muhabirinin yaptığı derlemeye göre, Rusya'nın enerji gelirlerini azaltmayı amaçlayan Ukrayna'nın Rusya'nın rafineri ve ihracat altyapılarına yönelik saldırılarını yoğunlaştırması ve Körfez ülkelerindeki petrol ve petrol ürünü ihracatının aksaması, küresel motorin arzının önemli bölümünün piyasaya ulaşmasını engelliyor.
Özellikle Körfez ülkelerinin motorin ve gaz yağı ihracatının düşük seviyelere gerilemesi, uluslararası piyasalardaki arz kaybını artırırken Rusya'daki rafineri kesintileriyle birleşen bu durum motorin fiyatları ve rafineri marjları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Almanya ve Fransa'da ABD/İsrail-İran Savaşı'ndan önceki son işlem günü olan 27 Şubat'ta litre başına yaklaşık 1,8 Euro seviyesinde bulunan motorin fiyatları, eylül ortasında 2,4 avro seviyesine yükseldi.
ABD'de motorinin galon fiyatı 28 Şubat'ta 3,75 dolar seviyesindeyken 11 Eylül'de ilk kez 6 doların üzerine çıktı.
Rusya'da da motorin fiyatları savaşın başlangıcından bu yana yükseldi. 27 Şubat öncesinde litre başına yaklaşık 77 ruble seviyesinde bulunan motorin fiyatı, eylül ortasında 82-83 rubleye çıktı.
Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti, yalnızca ham petrol arzını değil, doğrudan petrol ürünleri ticaretini de etkilediği için motorin piyasasındaki sıkışıklığı derinleştiriyor.
Uluslararası Enerji Ajansına (IEA) göre, normal koşullarda Hürmüz Boğazı'ndan günlük yaklaşık 5 milyon varil petrol ürünü taşınıyor. Akışların ciddi ölçüde yavaşlaması, özellikle dizel, jet yakıtı ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) gibi rafine ürünlerde arz kayıplarını artırıyor.
Körfez ülkelerindeki rafinerilerden çıkan motorin ve gaz yağı ürünlerinin önemli bölümü Asya, Avrupa ve Afrika pazarlarına deniz yoluyla ulaştırılıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti bu ticaret rotasını doğrudan etkilerken, piyasada yalnızca ham petrol değil, kullanıma hazır motorin arzı da azalıyor.
Bu nedenle motorin piyasasında oluşan sıkışıklık, ham petrol fiyatlarındaki hareketten bağımsız olarak ürün fiyatları ve rafineri marjları üzerinde ilave baskı oluşturuyor.
IEA'nın eylül ayı Petrol Piyasası Raporu'na göre, Körfez ülkelerinin net motorin ve gaz yağı ihracatı ağustosta günlük ortalama 390 bin varil seviyesinde gerçekleşti. Bu rakam, Hürmüz Boğazı'ndan akışların ciddi ölçüde kısıtlı kalması nedeniyle savaş öncesi seviyenin dörtte birinin biraz üzerinde kaldı.