Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran’dan atıldığını belirttiği 2 füzenin ardından 18 Ağustos'ta Tahran ile tüm ticari faaliyetleri ve finansal işlemleri bir sonraki duyuruya kadar askıya aldığını açıkladı.
Kararın kapsamı yalnızca mal ticaretini değil, finansal işlemleri de içerdiği için ekonomik etkisinin iki ülke açısından klasik bir ticaret kısıtlamasından daha geniş olabileceği tahmin ediliyor.
BAE ile İran arasındaki ticaretin büyüklüğüne ilişkin farklı rakamlar bulunuyor. Bunun temel nedeni verilerin farklı dönemleri ve farklı ticaret tanımlarını kullanması.
İran resmi haber ajansı IRNA, 2024'te iki ülke arasındaki ticaretin bir önceki yıl yaklaşık 27 milyar dolara ulaştığını bildirmişti. İranlı yetkililer de aynı dönemde ticaret hacmini 30 milyar dolara çıkarma hedefinden söz etmişti.
Dünya Ticaret Örgütü'nün 2024 verilerine göre ise İran'ın toplam mal ithalatı 68,5 milyar dolar oldu.
Bunun 21,01 milyar doları BAE'den gelirken bu ülkenin İran'ın toplam ithalatındaki payı yüzde 30,6 oldu. Çin'in payı yüzde 26 ile ikinci sırada kalırken Türkiye'nin payı da yüzde 16,3 olarak kaydedildi. Başka bir ifadeyle BAE, İran'ın en büyük ithalat kaynağı konumunda.
İran'ın Mart 2025'te sona eren mali yılına ilişkin verileri ise BAE'nin İran ekonomisindeki ağırlığını daha net gösteriyor. Bu dönemde İran'ın BAE'den yaptığı ithalat 21,9 milyar dolar, BAE'ye yaptığı petrol dışı ihracat ise 7,2 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu veriler, iki ülke arasındaki yıllık ticaretin yaklaşık 30 milyar dolar seviyesinde olduğunu gösteren hesaplamalarla uyumlu.
BAE, İran'ın ithalatında önemli bir merkez olduğu için karar, İranlı şirketlerin tedarik zincirlerini de doğrudan etkiliyor.
İran açısından ilişki yalnızca ithalat bağımlılığından ibaret değil. Dünya Ticaret Örgütü'nün 2024 verilerine göre, İran'ın toplam mal ihracatı 56,0 milyar dolar seviyesindeydi.
BAE, İran'ın ihracatında, 7,16 milyar dolarlık hacim ve yüzde 12,8 payla üçüncü büyük pazar konumundaydı. Çin yüzde 26 ile ilk sırada, Irak ise yüzde 20,9 ile ikinci sırada bulunuyordu.