Modern yaşamın getirdiği iş yoğunluğu ve stres, bireyleri bayramları birer "dinlenme fırsatı" olarak görmeye iterken, bu durum bayramlar için geleneksel olan bazı değerlerin zayıflamasına neden oluyor.
Yıl boyunca süren çalışma temposunun neden olduğu bedensel ve zihinsel yorgunluk, bayramın asli unsuru olan "paylaşma" ve "ziyaret" alışkanlıklarının önüne geçerek, süreci bireysel bir dinlenme evresine dönüştürüyor.
Bu değişim, psikolojik açıdan çocukların geniş aile içinde köklenme ve güven duygusu geliştirmesini engellerken, aile büyüklerini yalnızlıkla baş başa bırakıyor. Sosyal boyutta ise bayramların tatil odaklı yaşanması, toplumsal hafızayı diri tutan "sıla-i rahim" geleneğinin modern tüketim alışkanlıklarına feda edilmesiyle sonuçlanıyor.
Uzmanlar, geleneksel bayram ziyaretlerinin, aile kurumunun güçlendirilmesi, aile içi iletişimin artırılması ve aile değerleri ile milli değerlerin korunması açısından önemine ilişkin AA muhabirlerine değerlendirmelerde bulundu.
Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Mustafa Nuray Namlı, son dönemlerde bayram tatillerinin evden uzaklaşma ve tatil amaçlı kullanıldığını ve bu trendin her geçen gün arttığını söyledi.
Bu davranışın hem kişinin psikolojisi hem de aile büyükleri açısından olumsuz olduğunu belirten Namlı, "Çünkü insanın ruhsal yapısında, ruhsal yapısının gelişmesinde, sürdürümünde ve iyilik halinde biyolojik süreçler kadar psikolojik ve sosyolojik süreçler etkilidir. İnsan birlikte olmak ister doğası gereği. Özellikle manevi değeri olan günlerde, bayram günlerinde bunun aksine davranışlar kişiyi yalnızlaştırmakta. Zaten her geçen gün aile yapısı küçülmekte, yaşlılar yalnızlaşmakta. Bu süreç özellikle yaşlılarımızın depresyon veya anksiyete bozukluklarına yol açabilmekte." ifadelerini kullandı.
Namlı, "İllaki tatiller gerekmekte fakat bu tatilleri bayramlara getirmek bayramın maneviyatını ve insanlarımız üzerindeki rahatlatıcı, derleyen, toplayan etkisini ve dayanışma kültürümüzü zayıflatan bir şey. Çünkü bayramlar birlik, dayanışma, bir arada olmaktır. Bayramlar, birbirlerinin acısını tatlısını paylaşmak ve çözüm üretmek için bir fırsat. Fırsatı kaçırdığımız zaman tekrar bir başka bayramı beklememiz gerekmekte. Özellikle de burada yaşlılar yıpranmakta, yorulmakta. O psikolojik doyuma, aranıp sorulmaya ihtiyaçları var onların." değerlendirmesinde bulundu.
Bu durumun çocuklar için de geçerli olduğunu dile getiren Namlı, şunları kaydetti:
"Çocuklara kültürümüzü öğretmenin bir parçası bayramlar. Çocuklarımızla bayram günlerinde tatil beldelerine gittiğimiz zaman o kültürden mahrum kalmış olacaklar ve daha sonra onlar da ileride yalnızlaşacaklar. Aslında bayramlarda tatil beldelerine gitmek bir nebze, yalnızlaşmanın da bir işareti ve başlangıcı. Bayramın ilk günlerini yaşlılarımızla, çocuklarımızla beraber geçirmek, aynı sofrada kahvaltı yapmak, o mutluluğu beraber yaşamak gerekir. Mutluluk paylaştıkça çoğalan bir durum."
Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bayramların sadece dini ve milli bir gelenek olmadığını, günümüzün "dijital yalnızlığına" karşı en güçlü "sosyal panzehir" olduğunu vurguladı.