Nepal'in Çin sınırına yakın bölgesinde dağlık alandan kopan buzul parçalarının tetiklediği çığ nedeniyle meydana geldiği belirtilen sel felaketi sonucunda can kayıpları artmaya devam ediyor.
Bilim dünyası, iklim değişikliğinin bölgedeki buzullar ve buzul gölleri üzerindeki etkisini ve bunun, sel gibi buzul kaynaklı afet riskini artırıp artırmadığını tartışıyor.
Innsbruck Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü Bölüm Başkanı Prof. Dr. Arnaud Temme, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Nepal'de meydana gelen sel felaketini iklimsel ve buzul bilimsel (glaciology) açıdan değerlendirdi.
Temme, "Bu felaketin nihai nedeninin buzulbilimsel mi yoksa iklimsel mi olduğundan emin değiliz ancak sıcaklık artışına paralel olarak küresel ölçekte buz erimesi ve kalıcı olarak donmuş toprakların (permafrost) çözülmesinin hızlandığını gözlemliyoruz. Nepal'de yaşanan olaylar zincirini, buzulun altında kalan bir kaya duvarının çökmesi ya da buzulun kendisinin kısmen çökmesinin tetiklemesi oldukça olası." diye konuştu.
Bir buzulun veya buz kütlesinin çöküşünün ani ve yıkıcı bir sele dönüşme sürecini de anlatan Temme, buzulun çökmesinin ardından bir nehrin vadisini tıkadığını ve bir göl meydana getirdiğini, son olarak da basınç altında tıkanıklığın çökerek seli tetiklediğini ifade etti.
İklim değişikliğinin sel gibi buzul kaynaklı afetler üzerindeki etkilerine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Temme, şunları kaydetti:
"İklim değişikliği, Himalayalar'daki buzul çöküntülerinin ve buzul gölü taşkınlarının sıklığını ve şiddetini artırıyor. Bu durum, sıcaklıkların artmasının durduğu ve buzullarla nehirlerin buna uyum sağladığı yeni bir normalin ortaya çıkmasına kadar büyük ölçüde beklenen bir durum. Ne yazık ki bu, on yıllar sürecek."
Temme, bu tür olayların özellikle dar Himalaya vadilerinde ve nehrin aşağısında yaşayan topluluklar için "son derece tehlikeli" olduğuna dikkati çekerek "Gördüğümüz gibi, ilk çöküş ile şiddetli sel arasında geçen süre çok kısa olabilir ve izleme ağları yetersiz. Vadilerde genellikle sınırlı barınma alanı var. Bu da selin hızlı ve yüksek seviyede akmasına neden olur." diye konuştu.
Küresel ısınma yaşandıkça bu tür olayların daha sık olabileceğini vurgulayan Temme, gelecekte daha yıkıcı olayların meydana gelebileceğine dikkati çekti.
Dünyanın farklı bölgelerinde geçmişte de buzulların kopması, buz ve kaya kütlelerinin yamaçlardan hızla aşağı inmesi veya buzul göllerinin aniden boşalması sonucu büyük can ve mal kayıplarına yol açan afetler yaşandı.