İlgili indirim oranlarına göre, özel sağlık ve ferdi kaza sigortalarında ödenen primlerin tamamı gelir vergisi matrahında indirim kapsamına girebilirken, hayat sigortalarında birikimli poliçelerde primlerin yüzde 50'si, vefat ve maluliyet gibi risk poliçelerinde ise tamamı indirilebiliyor.
Ücretliler için indirim konusu yapılacak primlerin toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin yüzde 15’ini ve yıllık bazda asgari ücret tutarını aşamıyor.
Beyanname verenlerde de toplam prim tutarı yıllık gelirin yüzde 15’ini ve yıllık brüt asgari ücret tutarını aşamıyor. Ayrıca, bu iki sınırdan düşük olan esas alınıyor.
Bu kapsamda, vefat/maluliyet teminatı gibi risk unsuru içeren hayat sigortasında gelir vergisi indirimi hesaplanırken, aylık brüt ücreti 60 bin lira olan ve yüzde 30 gelir vergisi diliminde bulunan bir kişinin, kendisi için yaptırdığı hayat sigortası poliçesi kapsamında aylık 5 bin lira prim ödediği varsayıldığında, bu tutar mevzuattaki yasal sınır olan 9 bin liranın (aylık brüt ücretin yüzde 15’i) altında kalıyor.
Bu durumda 5 bin liralık primin tamamı gelir vergisi matrahından indirilebiliyor. Kişi ilgili ayda 1500 lira (5 bin liranın yüzde 30’u) daha az vergi ödüyor, böylelikle sigorta yaptıran kişinin net prim maliyeti 3 bin 500 liraya gerilemiş oluyor.
Aynı gelir ve vergi dilimine sahip bir kişinin, aynı tutarda primi bu kez birikimli hayat sigortası kapsamında ödediği durumda ise indirime esas tutar primin tamamı değil, yüzde 50’si olan 2 bin 500 lira oluyor. Bu tutar da 9 bin liralık yasal sınırın altında kaldığı için tamamı indirime konu olabiliyor. Bu senaryoda aylık vergi avantajı (vergi dilimi nedeniyle) 750 lira olurken, poliçenin net maliyeti 4 bin 250 liraya düşüyor.
Vergi indirimi kişinin kendisi, eşi ve 18 yaşından küçük çocukları adına yapılan poliçelerde uygulanıyor. Maaş bordrosu üzerinden ücretli çalışanlar, serbest meslek sahipleri ve ticari kazanç sahipleri indirimden faydalanabiliyor.
Temel şartlar arasında poliçenin Türkiye'de faaliyet gösteren bir sigorta şirketinden alınması, primlerin ilgili yıl içinde ödenmiş olması, kişinin gelir vergisine tabi kazancının bulunması ve ödeme belgelerinin saklanması ya da ibraz edilebilmesi yer alıyor.
Net maaş alan kişilerin ise bu tür sigortalarda gelir vergisinden düşebilmesi için işverenleri ile görüşmesi gerekiyor.
Bu bağlamda vergi avantajının sadece özel sigortalar için geçerli olduğuna dikkat çekiliyor. Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) katkı payları bu kapsama girmezken, söz konusu paylar halihazırda devlet katkısı sistemiyle ayrı olarak destekleniyor.