Anadolu Ajansının (AA) "Asırlık Mektepler" dosya haberinin bu bölümünde, Darülmaarif'in kuruluşundan şehzadeler ve kız öğrencilerin eğitimine, Cumhuriyet dönemindeki dönüşümünden Cağaloğlu Anadolu Lisesi'ne uzanan köklü eğitim serüveni ele alındı.
Devletin değişen idari yapısına uygun, yeni bilgi ve becerilerle donatılmış memurlar yetiştirme ihtiyacından doğan Darülmaarif, Osmanlı'nın geleneksel eğitim anlayışından modern eğitim sistemine geçişinin sembollerinden biri olarak kabul ediliyor.
Tanzimat'ın getirdiği yeni anlayış doğrultusunda kurulan okulda, dönemin klasik medrese eğitiminden farklı olarak daha ileri seviyede öğretim yöntemleri ve çağdaş ders programları uygulanmaya başlandı.
Osmanlı eğitim kurumlarında uzun yıllar okutulan klasik müfredata aritmetik, geometri, felsefe, astronomi ve coğrafya gibi dersler eklendi. Böylece okulda yalnızca memur yetiştirilmesi değil, ileride açılması planlanan darülfünuna (üniversite) öğrenci hazırlanması da hedeflendi.
Darülmaarif'in bulunduğu Cağaloğlu'ndaki Sultan II. Mahmud Türbesi'nin yanında ilk etapta bir medrese yapılması düşünüldü ancak çevrede benzer yapıların bulunması nedeniyle bu fikirden vazgeçildi.
Bunun üzerine Sultan Abdülmecid'in annesi Bezmialem Valide Sultan, aynı noktada modern mimariye sahip kagir bir okul binası inşa ettirdi. Tarihi bina, padişah ve devlet ricalinin katıldığı törende, dönemin sadrazamı Mustafa Reşid Paşa'nın konuşmasının ardından 21 Mart 1850'de eğitim öğretime açıldı.
Darülmaarif'in kuruluşunda önemli rol oynayan isimlerden dönemin Mekatib-i Umumiyye Nazırı Kemal Efendi, modern eğitim anlayışına uygun programların hazırlanmasında görev aldı ve okulun ilk müdürü oldu.
Kuruluşunun ilk döneminde Mekteb-i Ali ve Valide Mektebi adlarıyla anılan kurum, kısa süre sonra Darülmaarif adını aldı.
Okulun ilk öğrencileri arasında Sultan Abdülmecid'in çocukları Sultan 5. Murat ile Fatma Sultan da yer aldı. Sultan Abdülmecid'in çocuklarını ilk gün bizzat okula getirerek diğer öğrencilerle aynı eğitim ortamında yetiştirilmelerini istemesi, kuruma verdiği önemi ortaya koydu.
Açıldığı dönemde yaklaşık 250-260 öğrencisi bulunan okulda, ilerleyen yıllarda kontenjan 180 kişiyle sınırlandırıldı ve giriş sınavı uygulamasına geçildi.