1991'de bağımsızlığını ilan eden Özbekistan, Sovyetler Birliği döneminden miras kalan siyasi, ticari ve ekonomik bağların etkisiyle uzun yıllar Rusya ile yakın ilişkilerini sürdürdü. Rusya, bağımsızlığın ilk yıllarından itibaren ülkenin dış ticaretinde önemli bir yere sahip oldu.
Ancak son yıllarda Çin'in Orta Asya'ya yönelik ekonomik ve ticari açılımını hızlandırması, Pekin'in bölge ülkeleriyle ilişkilerinin güçlenmesini beraberinde getirdi. Özbekistan da diğer Orta Asya ülkeleri gibi Çin'in ekonomik ilişkilerini en hızlı geliştirdiği ülkelerden biri oldu.
Özbekistan'ın 2015'te en fazla ticaret yaptığı ülkeler sıralamasında Rusya yüzde 24,5'lik payla ilk sırada, Çin ise yüzde 12'lik payla ikinci sırada bulunuyordu. Aradan geçen dönemde dengeler Çin lehine değişti.
Çin, son yıllarda Özbekistan'ın dış ticaretindeki payını hızla artırarak Rusya'nın önüne geçti. Çin'in Özbekistan'ın toplam dış ticaretindeki payı 2025'te yüzde 21,2'ye yükseldi, Rusya'nın payı ise yüzde 16'da kaldı. Böylece, son 10 yılda Çin'in Özbekistan'ın dış ticaretindeki payı yaklaşık 1,77 katına çıkmış oldu.
Resmi verilere göre, 2026'nın ilk yarısında Çin, Orta Asya'nın tüm ülkeleriyle sınırı bulunan Özbekistan'ın en büyük ticaret ortağı konumunu daha da güçlendirdi.
Bu dönemde Özbekistan'ın dış ticaret hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 artarak 41 milyar dolara ulaştı. Ülkenin ihracatı yüzde 8,8 azalarak 15,9 milyar dolara gerilerken, ithalatı yüzde 21 artışla 25,1 milyar dolara çıktı. Dış ticaret açığı 9,2 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Özbekistan ile Çin arasındaki ticaret hacmi ise geçen yılın ocak-haziran döneminde 6 milyar 850,9 milyon dolarken, bu yılın aynı döneminde 9 milyar 471,3 milyon dolara yükseldi. Böylece iki ülke arasındaki ticaret yaklaşık yüzde 38 artarken, Çin'in Özbekistan'ın toplam dış ticaretindeki payı yüzde 23,1'e ulaştı.
Özbekistan ile Çin arasındaki ticari ilişkilerde enerji, ham madde, teknoloji ve sanayi ürünleri önemli yer tutuyor. Özbekistan'ın Çin'e ihracatında doğal gaz, rafine bakır, pamuk ipliği ve tarım ürünleri; Çin'den yapılan ithalatta ise otomotiv ve elektrikli araçlar, üretim teknolojileri, sanayi makineleri ve elektronik ürünler öne çıkıyor.
Ancak Özbekistan'ın Çin ile ticaret hacmindeki artışta özellikle ithalatın daha hızlı yükselmesi dikkati çekiyor.
Özbekistan'ın yılın ilk yarısında Çin'den yaptığı ithalat yüzde 39,3 artarak 8 milyar 47,3 milyon dolara ulaştı, Çin'e ihracatı ise yüzde 32,4 artışla 1 milyar 424 milyon dolar oldu. Özbekistan'ın Çin ile ticaret açığı ise 6 milyar 623 milyon dolar olarak gerçekleşti.