Arabaya bindiniz, kontağı çevirmeden önce yapacağınız ilk şeylerden biri aynaları kontrol etmek. Motoru çalıştırmadan önce önce önümüzü ve arkamızı kontrol etmemiz gerektiğini henüz ehliyet almamış olsak bile çok iyi biliyoruz. Ancak otomobil tarihinin ilk yıllarında sürücülerin arkasını kontrol edebileceği bir dikiz aynasının olmadığını pek çoğumuz bilmiyoruz.
Evet, doğru duydunuz. Yıllar önce araba kullanmak için direksiyonda oturanlar arkada ne olduğunu öğrenmek için başını çevirip geriye bakmak zorundaydı. Ta ki 1900'lü yılların başında İngiliz yarışçı Dorothy Levitt bu işe ilham veren bir cümle kurana kadar.
Otomobil ve yarış camiasına ilgi duyanlar adını bilecektir, Dorothy Levitt; İngiltere’de motor sporlarının henüz emekleme döneminde olduğu yıllarda pistlere çıkan bir kadındı. Bir yarış pilotuydu ve çağın kaderi olan erkeklerin hâkim olduğu yarışlarda önemli başarılar elde ediyordu.
1900'lerin başında yarış camiasında adı biliniyordu. 1903’ten itibaren Napier otomobilleriyle yarıştı ve 1905 Brighton Speed Trials'da kadınlar hız rekorunu kırarak çağlar ötesine de adını yazdırdı. İngiltere'de o yıllarda basının en çok ilgi gösterdiği isimlerin başında Levitt geliyordu çünkü 1903 yılındaki rekordan tam bir yıl sonra Blackpool’da kullandığı 90 beygirlik Napier ile saatte 146 kilometre hıza ulaşarak yeni bir rekor daha kırdı. Dünyaya adını “dünyanın en hızlı kızı” olarak duyurdu.
Levitt’in adını sadece otomobil yarışlarıyla tarihe geçirdiğini düşünürseniz yanılırsınız. Kendisi pistlerin dışında da tarih yazmakta kararlı bir şey daha yaptı. 1909’da “The Woman and the Car” adlı sürüş rehberi yayınladı. Türkçe adıyla "Kadın ve Otomobil" adlı bu rehberde araba kullanmak isteyen kadınlara ilham olmak istiyordu.
Levitt otomobil kullanmak isteyen kadınlar için araçların mekanik parçalarından kıyafet seçimine kadar pek çok konuda tavsiye verdiği bu kitapta otomobilde bulundurulmasının önemli olduğunu düşündüğü bazı eşyalardan söz ediyordu: Temiz eldiven, mendil, saç tokaları, pudra, çikolata ve küçük bir el aynası. Ancak pek çok kimsenin tahmin edeceği gibi aynanın görevi yalnızca makyajı kontrol emek değildi.
Levitt, makyaj aynası için rehberde özel bir yönlendirme yapmış ve aynanın sürücünün kolayca ulaşabileceği bir yerde tutulmasını, trafikte ara sıra aynayı kaldırılarak arkada ne olduğunun kontrol etmesini söylemişti. Levitt'in verdiği bu detaylı yönlendirme dikkat çekiciydi çünkü bu öneri sayesinde sürücü başını arkaya çevirmeden yolun ardında neler olduğunu görebilirdi.
Levitt dikiz aynasını icat eden kişi değil ama onun verdiği bu öneri, otomobil kullanırken bir aynanın arkadaki trafiği görmek amacıyla kullanılabileceğinin bilinen en erken örneği olarak kabul ediliyor.
Levitt’in 1909’daki önerisinden iki yıl sonra arabalarda artık ayna vardı. Amerikalı yarışçı ve mühendis Ray Harroun, 1911’de düzenlenen ilk Indianapolis 500 yarışında Marmon Wasp adlı otomobile sabit bir ayna koydu. O dönemin şartları gereği yarış arabalarında sürücü yalnız olamazdı, yanında yandaki ve arkadaki araçları takip edecek birini de bulundurmak zorundaydı. Harroun yarışa tek kişilik otomobiliyle çıktı ve diğer arabaları takip etme işini araca yerleştirdiği sabit aynaya bıraktı. Ayna işe yaradı, Harroun yarışı kazandı. Dikiz aynası bu ilk örneğinden sonra arabalardaki ve hayatımızdaki yerini kalıcı olarak kazanmış oldu.
(Kaynak: HABERTURK)