UNESCO Dünya Miras Listesi'ndeki Efes'te, Kültür ve Turizm Bakanlığının "Geleceğe Miras Sonsuz Efes" projesi kapsamında yürütülen kazı ve restorasyon çalışmaları sürüyor.
Antik kentin yeni gezi rotası kapsamında çalışmaların sürdüğü Stadyum Caddesi'nde yüzyıllardır deprem, yangın ve doğal afetlerle devrilen, kırılan antik sütunlar ve taş bloklar, uzman restoratörlerin ellerinde yeniden hayat buluyor.
Stadyum Caddesi'nin yanına kurulan ve ekip içinde "taş hastanesi" olarak anılan bölümde, kırılmış sütunlar, kaideler, başlıklar ve yazıtlı bloklar tek tek inceleniyor. Burada taşlar önce belgeleniyor, ardından temizlik, sağlamlaştırma ve birleştirme işlemlerinden geçiriliyor. Uygun hale gelen parçalar ise ait oldukları yere yeniden yerleştiriliyor.
"Geleceğe Miras Sonsuz Efes" projesi koordinatörü, Pamukkale Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahadır Duman, AA muhabirine, 2023 yılında başlayan "Geleceğe Miras Sonsuz Efes" çalışmalarının, ziyaretçi karşılama merkezi, Stadyum Caddesi ve antik tiyatroda yoğunlaştığını söyledi.
Duman, çalışmaların arkeolog, restoratör, jeolog, mimar, mühendislerden oluşan yerli ve yabancı 200-250 kişilik ekiple yürütüldüğünü belirtti.
Stadyum Caddesi'ndeki sütun, kaide, başlıkların restorasyonlarının sürdüğünü anlatan Duman, çalışmalar için bir taş hastanesi oluşturduklarını ifade etti.
Her taşın uzman personel tarafından incelendiğini belirten Duman, şunları kaydetti:
"Burası bir hastane ama taş hastanesi, canlı değil, cansız varlıklarla uğraşıyoruz. Bunlar en ince ayrıntısına kadar taranıyor, çizimleri yapılıyor, belgeleniyor. Ardından olası müdahaleler restoratörler ve uzman personel tarafından kararlaştırılıp sonrasında mekanik, kimyasal, birleştirme ve temizleme çalışmaları yapılıyor."
Prof. Dr. Duman, Stadyum Caddesi'nin yaklaşık 2500 yıl boyunca aktif olarak kullanıldığını, geçen zamanda deprem, doğal afet ve yangınlara maruz kalarak yıkıldığını anlattı.
Efeslilerin o dönem yıkılan sütunları yerine yerleştirmek için çaba sarf ettiğini belirten Duman, şöyle konuştu: