AA muhabirinin Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA), COP31 Başkanlığı ve Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı (GRA) işbirliğiyle hazırlanan "BAE Konsensüsünün Takibi: BAE Konsensüsünün Hayata Geçirilmesi-2030'a Kadar Yenilenebilir Enerji Kapasitesinin Üç Katına ve Enerji Verimliliğinin İki Katına Çıkarılması" başlıklı raporundan derlediği bilgilere göre, küresel enerji ilerlemesi 2030 hedefinin gerisinde kalıyor.
Raporda, 2025'te yüzde 1,7 olarak gerçekleşen enerji yoğunluğu iyileşmesinin, 2030'a kadar yıllık ortalama yüzde 4'lük iyileşme hedefinin altında kaldığı ve mevcut açığın kapatılması için 2026-2030 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,6'lık iyileşme gerektiği belirtildi.
Bu hedefe ulaşılması için özellikle binalarda, ulaşım ve sanayi sektörlerinde enerji verimliliği yatırımlarının hızlandırılması gerekiyor. Raporda, 2025'te enerji verimliliği ve tasarrufuna yönelik yapılan 369 milyar dolarlık küresel yatırımın, 2026-2030 döneminde yıllık ortalama 3,2 trilyon dolara yükseltilmesi gerektiği ifade edildi.
Verimlilik yatırımlarının önündeki önemli engeller arasında gelişmekte olan ülkelerdeki yüksek finansman ve sermaye maliyetleri yer alıyor. Raporda, gelişmekte olan ülkelerin sunduğu Ulusal Katkı Beyanlarının (NDC) yüzde 75'ten fazlasında hedeflere ulaşılabilmesi için uluslararası mali desteğe ihtiyaç duyulduğu belirtildi.
Rapora göre, son tüketim sektörlerinin doğrudan elektrifikasyonu enerji verimliliği kazanımlarının artırılmasında kilit rol oynuyor.
Elektrikli araçlar ve ısı pompaları gibi teknolojilerin fosil yakıtlı alternatiflere göre daha yüksek verimle çalışması, elektrik tüketimi artsa dahi toplam nihai enerji talebinin azaltılmasına katkı sağlıyor.
Bu kapsamda nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2023'teki yüzde 23 seviyesinden 2030'da yüzde 30'a yükseltilmesi gerekiyor. COP31 Başkanlığının 2035'e yönelik gündeminde ise elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35'e çıkarılması hedefi bulunuyor.
Raporda bu hedefe ulaşmak için elektrifikasyonun 2030 sonrasında da hızlandırılması gerektiği vurgulanırken, bunun için binalar, sanayi ve ulaştırma sektörlerinin dönüşümünün belirleyici olacağı ifade edildi.
Binaların nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2023'teki yüzde 36 seviyesinden 2030'da yüzde 53'e, sanayide yüzde 27'den yüzde 31'e, ulaştırmada ise yüzde 1'den yüzde 7'ye çıkarılması gerekiyor.
Bu dönüşümde elektrikli araçlar, ısı pompaları ve diğer enerji verimli elektrikli teknolojilerin yaygınlaştırılması öne çıkıyor. IRENA'ya göre elektrikli ısı pompaları geleneksel kazanlara kıyasla yaklaşık yüzde 300 ila 400, elektrikli araçlar ise içten yanmalı motorlu araçlara kıyasla yaklaşık yüzde 60 ila 80 daha yüksek verimlilik sağlayabiliyor.