Engelli istihdamı alanında stratejik çalışmalar yürüten ve kurumlara yönelik kapsayıcılık eğitimleri veren Sosyolog Mehmet Kızıltaş, AA muhabirine, bu alandaki mevcut kota sisteminin ve iş dünyasındaki yaklaşımların yapısal bir dönüşüme ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Kızıltaş, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, engelli bireylerin nüfusun yaklaşık yüzde 16'sını oluşturduğunu ifade ederek, kamuda ve özel sektördeki mevcut istihdam oranlarının bu tabloyla örtüşmediğini dile getirdi.
Türkiye'de engelli bireylerin yalnızca küçük bir bölümünün istihdam edildiğine işaret eden Kızıltaş, "10 milyon engelliyi baz aldığımızda sadece yüzde 2'si istihdamda. Peki yüzde 98 nerede? Eğitimde neredeyiz, kamusal alanda neredeyiz, istihdamda neredeyiz? Gerçekten nerede o insanlar? Yokuz." dedi.
İstihdam oranının yalnızca engelli bireylerin çalışma kapasitesiyle açıklanamayacağını vurgulayan Kızıltaş, mevcut rakamların çok ciddi bir sorunu gösterdiğini söyledi.
Kızıltaş, özel sektörde yüzde 3, kamuda ise yüzde 4 olarak uygulanan sistemin adil sonuçlar üretmediğini kaydetti.
Pandemi sonrasında kronik hastalık nedeniyle engelli statüsü kazanan bireylerin mevcut kadroları doldurduğunu anlatan Kızıltaş, görme engelli, işitme engelli, otizmli, down sendromlu, epilepsili ve ortopedik engelli bireylerin büyük bölümünün çalışma hayatının dışında kaldığını ifade etti.
Kızıltaş, kota sisteminin yalnızca minimum yükümlülüğü yerine getirmeye odaklandığını söyleyerek, "Şirketler daha fazla istihdam sağlayabilir ama genellikle en düşük oranı doldurmayı tercih ediyor. Böyle olunca gerçek anlamda çeşitlilik yaratamıyoruz." diye konuştu.
Mehmet Kızıltaş, farklı engel gruplarının farklı yeteneklere sahip olduğunu ancak mevcut sistemin bu potansiyelin değerlendirilmesine imkan vermediğini anlattı.
Görme engelli, tekerlekli sandalye kullanan, down sendromlu veya Asperger sendromlu bireylerin farklı iş yapış biçimleriyle yüksek katma değer sağlayabileceğini vurgulayan Kızıltaş, "Bugün istihdamda öncelik çoğunlukla süreğen hastalığı olan bireylere veriliyor. Bu durumda eşitlikçi ve kapsayıcı bir politikadan söz edemeyiz." ifadelerini kullandı.
Kızıltaş, kamuda da kota yükümlülüklerinin tam anlamıyla yerine getirilmediğini, birçok kurumun yasal zorunlulukları karşılayacak sayıda engelli personel çalıştırmadığını iddia etti.