İnsan Hak ve Hürriyetleri (İHH) İnsani Yardım Vakfı Bangsamoro Özerk Bölgesi (BARMM) Temsilcisi Ömer Kesmen, AA muhabirine, Filipinler'in güneyindeki Bangsamoro'daki barış süreci ve eylülde yapılması planlanan seçimlere dair yaptığı açıklamada, bölgede yaklaşık 15 yıldır insani yardım, eğitim ve diplomasi faaliyetinde bulunduklarını anlattı.
Resmi olarak barış sürecinin 2012'de başladığını kaydeden Kesmen, 2017'de imzalanan anlaşmayla referandum kararı alındığını ve 2019'daki referandumda halkın büyük çoğunluğunun özerk yönetime "evet" dediğini hatırlattı.
Kesmen, 2025'te yapılması gereken seçimlerin önce 2026'ya ertelendiğini şimdi ise 2028'e ertelenmek istendiğine işaret ederek, Moro İslami Kurtuluş Cephesinin (MİKC) 2028 tarihini kabul etmediğini ve seçimlerin eylülde yapılmasını beklediğini belirtti.
Bölgede istikrarsızlık oluşturmaya çalışan unsurların varlığına dikkati çeken Kesmen, ancak halkın bu girişimlere itibar etmediğini vurguladı.
Kesmen, "Halk artık rahatlamak istiyor, halk artık bölgenin savaşla çatışmayla anılmasını istemiyor. Bunu ben Müslümanlar için söylemiyorum sadece, bölgede yaşayan Hristiyanlar da aynı duygularla düşüncelerle hareket ediyor." ifadelerini kullandı.
Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. yönetiminin bölgeye yaklaşımını değerlendiren Kesmen, başlangıçta ilişkilerin daha soğuk olmasına karşın sonrasında Marcos'un bölgeyi ziyaret etmesiyle ilişkilerin yeniden canlandığını kaydetti.
Kesmen, Marcos'un Birleşmiş Milletler'deki konuşmasında Bangsamoro'yu özgürlükçü yönetişimin bir örneği olarak sunduğunu da hatırlatarak, bölgeyi ziyaretinin ardından halkın sürece olan talebini gören Filipinler liderinin destek sözü verdiğini aktardı.
2016-2022 yıllarında görev yapan eski Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte dönemine kıyasla bölgeye verilen desteğin azaldığını dile getiren Kesmen, "Duterte zamanındaki gibi bir yardım ya da bölgedeki hassasiyet olmadı. Yavaş da olsa süreç ilerlemeye devam ediyor." diye konuştu.
Barış sürecinin en kritik meselesi olarak silahsızlanmayı gösteren Kesmen, MİKC mensuplarının sivil hayata kazandırılmasının önemine dikkati çekti.
"Bu insanlar yıllarca ellerinde silahla yaşamışlar, şimdi onlara 'Gelin çiftçilik yapın, ticaret yapın' diyorsunuz. Bunun için devletin onlara imkan sağlaması gerekiyor." diyen Kesmen, İHH'nın da tarım ve eğitim projeleriyle bu süreçte önemli bir rol üstlendiğini vurguladı.