Gana Cumhurbaşkanı John Dramani Mahama, transatlantik köle ticaretinin "insanlığa karşı işlenmiş en ağır suçlardan biri" olarak resmen tanınması amacıyla Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kuruluna sunulacak karar tasarısıyla uluslararası kamuoyunun dikkatini yeniden tarihsel adalet tartışmalarına çekti.
25 Mart "Uluslararası Kölelik ve Transatlantik Köle Ticareti Kurbanlarını Anma Günü" ile eş zamanlı gündeme taşınacak tasarı, Afrika kıtası ve diasporasının uzun süredir dile getirdiği "tazminat" taleplerini küresel diplomasi sahnesine taşıyacak.
Eski Gana Milletvekili ve Pan-Afrikancı düşünür Ras Mubarak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, girişimi "tarihi bir ahlaki uyanış" olarak nitelendirdi.
Mubarak, yaklaşık 400 yıl süren köle ticaretinin Afrika'dan 12,5 milyon insanın zorla koparılmasına yol açtığını hatırlatarak, "Bu süreçte milyonlarca insan sadece köleleştirilmedi, aynı zamanda 2 milyondan fazlası Atlantik'i geçemeden hayatını kaybetti. Bu, insanlık tarihinin en büyük trajedilerinden biridir." dedi.
"Reparasyon" kavramının yalnızca maddi tazminatla sınırlı olmadığını vurgulayan Mubarak, bunun aynı zamanda tarihsel sorumluluğun kabulü, resmi özür, borç hafifletme ve kalkınma desteği gibi çok boyutlu bir süreci kapsadığını ifade etti.
"Bu, bir fiyat biçme meselesi değil. Kaybedilen hayatların karşılığı yok. Ancak bu sistematik sömürünün modern dünya ekonomilerinin inşasında oynadığı rolün kabul edilmesi gerekiyor." diye konuşan Mubarak, özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinin bu konuda henüz yeterli siyasi iradeyi göstermediğini savundu.
Mubarak, Mahama'nın girişiminin Afrika Birliği (AfB) politikalarıyla da örtüştüğünü belirterek, Birliğin 2026-2035 yıllarını "Reparasyon için Eylem On Yılı" ilan ettiğini anımsattı.
Mahama'nın sunacağı karar tasarısına Karayip ülkeleri ve Brezilya'nın da destek verdiğini söyleyen Mubarak, Afrika ülkelerinin bu konuda ortak bir duruş sergilediğini dile getirdi.
Gana'nın tarihsel olarak Pan-Afrika hareketinin öncülerinden biri olduğuna dikkati çeken Mubarak, ülkenin bu süreçteki rolünü "sembolik ve stratejik" olarak tanımladı.
Mubarak, "Gana, köle ticaretinin en acı hatıralarının yaşandığı yerlerden biri. Bugün bu meseleye öncülük etmesi, hem tarihsel bir sorumluluk hem de küresel farkındalık açısından büyük önem taşıyor." ifadelerini kullandı.