Anadolu Ajansının (AA) "İstanbul'un Han ve Çarşıları" başlıklı dosya haberinin son bölümünde, Osmanlı döneminde uzun süre sarraflar tarafından kullanılan, Emniyet Sandığı'nın ilk kuruluşunda faaliyet gösterdiği bilinen ve şimdilerde gümüş el sanatları atölyelerinin merkezi haline gelen Büyük Yeni Han ele alındı.
AA muhabirinin tarihi kaynaklardan derlediği bilgilere göre, Büyük Yeni Han'ın 18. yüzyılın ikinci yarısında Sultan 3. Mustafa tarafından vakıflarına gelir sağlamak üzere 1763'te yaptırıldığı biliniyor.
Osmanlı döneminde sarraflara ev sahipliği yapan Büyük Yeni Han, ayrıca 1868 ve 1984 yılları arasında geçim sıkıntısı çekenlerin mallarını tefecilere kaptırmasını önlemek amaçlı faaliyet gösteren Emniyet Sandığı'nın da ilk merkezi olarak görev yaptı.
Mimarisine zarar vermeyen işlerde kullanılan, muntazam, temiz bir iş ve ticaret merkezi durumunda olan han, 2000'li yılların başından itibaren gümüş el sanatları atölyeleri ve tekstilcilere ev sahipliği yapmaya başladı.
Gümüş Eşya El Sanatkarları Derneği Başkanı Şahin Karaman, gümüş el sanatlarının çok eski tarihe dayandığını belirterek, "1453'te Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethinden sonra Anadolu ve Batı ustalarını Topkapı Sarayı'na getirip orada yerleştirdikten sonra bu sanatkarlar çoğaldı. Akabinde Kapalıçarşı'nın etrafındaki hanlar bölgesine yayılmışlar." dedi.
Karaman, gümüş el sanatları mesleğini geçmişte icra edenlerin, Kalcılar, Pastırmacı ve Yaldızlı gibi farklı hanlarda faaliyet gösterdiğini dile getirdi.
Söz konusu hanların uzun yıllar sonra başka meslek dallarına ev sahipliği yaptığını, bundan dolayı sektörün faaliyet gösterdiği hanların değiştiğini kaydeden Karaman, "Gümüş el sanatları ustaları artık Büyük Yeni Han'a geldi. Şu an gümüş el sanatlarının merkezi haline geldi. 6 ayrı branştan 70'e yakın atölyemiz faaliyet gösteriyor." diye konuştu.
Karaman, sektörde ajur, sıvama ve kakmacılık gibi birçok tekniğin kullanıldığını, buna bağlı olarak da söz konusu ustaların handa toplanmasının sektör açısından olumlu olduğunu aktardı.
Sektörün kakma tekniğinde Anadolu motifleri uyguladığını ifade eden Karaman, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Geleneksel Türk motiflerini uyguluyoruz. Bizim kültürümüzün motifleri ayrıdır. Avrupa'daki çeşitli inanç gruplarına yapılan objeler farklıdır. Bebek maması için kaşık, yemek sofrası için çatal, bıçak, sofra, supla, sürahi, bardak gibi aklınıza gelecek bütün objeler var. Sadece evlerde kullanılan 100'den fazla ürün çeşidi yapıyoruz."