"Biological Invasions" dergisinde yayımlanan araştırmada, uzun süre hareketsiz kalan gemilerin gövdelerinde deniz mikroorganizmaları, algler ve omurgasızlardan oluşan biyolojik birikimin (biofouling) hızla geliştiğine dikkat çekildi.
Araştırmaya göre, Hürmüz Boğazı'nın 28 Şubat'ta kapanmasıyla Basra Körfezi ve Umman Körfezi'nde 1500'den fazla büyük ticari gemi hareketsiz kaldı. Gemilerin uzun süre bölgede beklemesi, hem bölgedeki canlıların gemilerin gövdelerine yerleşmesine hem de farklı coğrafyalardan gelen canlı topluluklarının aynı gemiler üzerinde bir araya gelmesine yol açıyor.
Çalışmanın başyazarı, ABD'deki Maryland Üniversitesinden Profesör Mario Tamburri, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, mevcut durumun önceki gemi bekleme olaylarından farklı olarak "en kötü durum senaryosu" oluşturduğunu belirtti.
Tamburri, riskin birkaç faktörün aynı anda ortaya çıkmasından kaynaklandığını ifade ederek "Birincisi, hareketsiz kalan gemilerin sayısı ve büyüklüğü, ikincisi ise yılın deniz organizmaları için büyüme ve üreme döneminin yaşandığı bahar ve yaz mevsimine denk gelmesi." dedi.
Bölgedeki deniz canlılarının yüksek sıcaklık ve tuzluluk gibi zorlu çevre koşullarına dayanıklı olduğuna işaret eden Tamburri, bu özelliklerin söz konusu canlıların başka bölgelere taşındıklarında istilacı olma ihtimalini artırabileceğini söyledi.
Tamburri ayrıca Körfez bölgesinde hareketsiz gemilerdeki biyolojik birikimin güvenli ve etkili şekilde yönetilebilmesi için seçeneklerin sınırlı olduğunun altını çizerek, gemilerin bölgeden ayrıldıktan sonra dünya çapında farklı limanlara ulaşabilmesinin riski daha da büyüttüğünü dile getirdi.
Tamburri, gemilerin hareketsiz kalma süresinin biyolojik birikimin miktarı ve çeşitliliği açısından kritik olduğunu belirterek "Üretken büyüme ve üreme döneminde ne kadar uzun süre hareketsiz kalırlarsa, gemilerdeki biyolojik birikim de o kadar kapsamlı ve çeşitli hale geliyor." ifadesini kullandı.
Araştırmada, su altında kalan gemi yüzeylerinde biyolojik birikimin yaklaşık 10 gün içinde hızlı büyüme aşamasına geçebildiği, gemilerin 18 ila 30 günden uzun süreyle hareketsiz kalması halinde ise biyolojik birikimin yönetilmesine yönelik önlemlerin alınması gerektiği belirtiliyor.
Körfez'deki gemilerin normal liman bekleme sürelerinin çok üzerinde hareketsiz kaldığına dikkat çekilen araştırmada, bu durumun istilacı türlerin gemilerin gövdelerinde çoğalması ve daha sonra farklı bölgelere taşınması için uygun koşullar oluşturduğu vurgulanıyor.
Tamburri, gemiler aracılığıyla hangi türlerin yayılacağının önceden kesin şekilde belirlenmesinin zor olduğunu aktararak riskin, türlere ve türlerin taşındığı çevresel koşullara bağlı çok sayıda değişkene göre şekillendiğini söyledi.