ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırıların ardından Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması, Afrika’da enerji, gıda ve ulaşımdaki zincirleme etkisiyle jeopolitik krizden çok daha fazlasını ifade ediyor.
Hürmüz Boğazı’ndan deniz ticaretinin aksaması, enerji arzına yönelik endişeleri artırırken fiyatlarda keskin yükselişlere yol açtı.
Uzmanlara göre petrol fiyatlarında yaşanabilecek yüzde 10’luk artışın, jet yakıtı ve gaz yağı ithalatının yaklaşık yüzde 70’ini Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiren Afrika’da enflasyonu yaklaşık yüzde 2 artırabileceği tahmin ediliyor.
Nijerya’daki Dangote mega rafinerisi, Orta Doğu’daki savaşın küresel petrol fiyatlarını yükseltmesinin ardından diğer Afrika ülkelerine yakıt ihracatına başladığını duyurdu.
Kenya Airways, Orta Doğu’daki duruma bağlı aksaklıkların küresel seyahat alışkanlıklarını yeniden şekillendirdiğini ve son haftalarda uçuş rezervasyonlarında keskin artış yaşandığını açıkladı.
Afrika Enerji Odası Başkanı Ayuk, "Afrika, bir kez daha kendi yaratmadığı bir krizin bedelini ödemek zorunda kalıyor. Sorun yalnızca ham petrol fiyatları değil rafine yakıtlar, gaz, nakliye, sigorta, gübre ve güvenilir tedarik imkanlarını kapsayan tüm zinciri etkiliyor." ifadelerini kullandı.
Kıtada ithalat bağımlısı ülkelerin daha fazla baskı altında olduğuna dikkati çeken Ayuk, artan yakıt maliyetleri, yükselen ulaşım giderleri ve kırılgan bütçeler üzerindeki yükün krizin en somut sonuçları arasında yer aldığını vurguladı.
Ayuk, krizden en fazla etkilenen ülkelerin büyük net enerji ithalatçıları olduklarını belirterek, zayıf para birimine sahip, sübvansiyon yükü yüksek ve mali alanı sınırlı ekonomilerin daha kırılgan olduğunu vurguladı.
Mısır’ın ithal enerjiye yüksek bağımlılığı nedeniyle ciddi risk altında bulunduğuna işaret eden Ayuk, "Kenya ve diğer büyük yakıt ithalatçı pazarları da özellikle tedarik zincirlerinin kısıtlı olduğu ve tüketicilerin fiyat artışlarına duyarlı olduğu durumlarda bundan kolayca etkilenebilir. Daha genel bir bakış açısıyla, yerli rafineri faaliyetleri yerine ithal rafine ürünlere bağımlı olan her ülke, bu şoku hızla hissedecektir." değerlendirmesinde bulundu.
Ayuk, krizle birlikte ithalatçı ülkelerin yakıt ve gaz maliyetlerinin hızla arttığını söyledi.