Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İsmail Sarı, Hürmüz Boğazı krizinin ABD ekonomisine etkilerini ve savaşın sürmesi halinde ortaya çıkabilecek olası ekonomik senaryoları AA Analiz için kaleme aldı.
***
Orta Doğu’daki savaşın Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmasıyla tetiklenen küresel enerji krizi, ABD için hem stratejik bir güç gösterisi hem de derin bir ekonomik kırılganlık kaynağı haline gelmiştir. ABD, günlük 21,6 milyon varillik rekor üretim kapasitesiyle fiziksel arz güvenliğini büyük ölçüde sağlasa ve iç envanterlerini artırmayı başarsa da piyasa yapısı gereği küresel fiyat şoklarına karşı savunmasız kalmıştır. Nisan 2026 itibarıyla 120 dolar sınırına dayanan petrol fiyatları, Amerikan tüketicisini doğrudan vuran bir talep yıkımına yol açmıştır. Boru hattı darboğazları nedeniyle üretim artışının sınırlanması ve enerji maliyetlerindeki artışın stagflasyon endişelerini körüklemesi, ABD Mer
ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin dünyadaki en büyük petrol üreticisi olması sebebiyle artan fiyatlardan finansal fayda sağlandığını ve krizden diğer ülkeler kadar etkilenilmediğini öne sürse de entegre küresel piyasa yapısı bu tezi zayıflatmaktadır. Başka bir deyişle, Basra Körfezi'nden yapılan günde yaklaşık 490 bin varillik ithalat, toplam ABD ithalatının yalnızca yüzde 8'ini oluştursa da (toplam ithalatın yüzde 70'i Kanada ve Meksika'dan gelmektedir) petrol fiyatlarının küresel bir havuzda belirlenmesi nedeniyle tedarik zincirindeki herhangi bir kırılma ABD iç pazarındaki fiyatları doğrudan yukarı çekmekte ve faturayı hane halkı ile işletmelere kesmektedir. Ayrıca ABD, hafif ve daha az y
Global Petrol Prices verilerine göre çatışmaların başlamasından nisan ayı başına kadar ABD'de petrol fiyatları yüzde 31, motorin fiyatları ise yüzde 41 oranında artmıştır. Yoğunlaşan maliyet baskıları, ABD'de bahar ekimlerinin devam ettiği bir dönemde üretici, perakendeci ve çiftçileri sıkıştırmaya başlamıştır. ABD yönetimi, normalde yaz aylarında uygulanan yakıt kısıtlamalarını askıya almak ve yüzde 15 etanol karışımlı benzin satışına sezon boyunca izin vermek zorunda kalmıştır.
Savaş başlamadan önce ABD’de zaten yavaşlayan bir ekonomi söz konusuyken; mevcut krizin makroekonomik bilançosu en net şekilde enflasyon kanalında kendisini göstermektedir. Dallas Fed’in analizlerine göre, boğazdaki kapanmanın süresine bağlı olarak 2026’nın dördüncü çeyreğinde manşet kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi (PCE) enflasyonunda 0.35 ile 1.47 yüzde puan, çekirdek enflasyonda ise 0.18 ile 0.49 yüzde puan arasında bir yükseliş beklenmektedir. Yüksek fiyatların yaratacağı bu maliyet yükü, talep yıkımına ve ekonomik daralmaya zemin hazırlarken, Fed yetkililerini artan enerji fiyatlarının yarattığı kısa vadeli stagflasyonist baskılar ile faiz politikasını yönetme konusunda oldukça
Fed Başkanı Jerome Powell, son toplantıda merkez bankasının enflasyon düşüşe geçene kadar faiz oranlarını indirmeyeceğini belirtmiş ve faiz oranlarını yüzde 3,5 ile yüzde 3,75 aralığında sabit tutmuştur. Ancak finans piyasaları orta vadede daha yüksek enflasyonu fiyatlamaktadır. On yıllık hazine tahvillerinin getirisi, çatışmalar başlamadan önceki yüzde 4'ün altındaki seviyesinden mart ayında yüzde 4,4'ün üzerine çıkmıştır. Bu süreçte artan yatırımcı endişesi finansal piyasaları doğrudan etkilemiş; S&P 500 endeksi yüzde 2.2, Dow Jones endeksi yüzde 4.0 değer kaybederken, piyasadaki oynaklık beklentisini ölçen VIX endeksi yüzde 11.7 oranında sert bir yükseliş göstermiştir. Dolar Endeksi (DXY)