Sabancı Üniversitesi Girişimcilik ve Kuluçka Merkezi'nde (SUCOOL) gerçekleşen, AA Yeşilhat muhabiri Biriz Özbakır'ın moderatörlüğünü yaptığı etkinlikte akademisyenler ve öğrenciler, iklim krizinin tarım üzerinde yarattığı baskı, tarım politikaları ve iklim değişikliğiyle mücadelede teknolojinin rolü değerlendirildi.
Etkinliğe Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Öztürk, Prof. Dr. Yusuf Ziya Menceloğlu ve Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi Sürdürülebilirlik ile Gıda Güvenliği Çalışmaları Koordinatörü Prof. Dr. Zafer Yenal konuşmacı olarak katıldı.
"İklim krizi karşısında tarım: riskler, uyum ve çözümler" temasıyla düzenlenen programın açılışında Türkiye'nin ilk çevre haberleri müdürlüğü Yeşilhat'ın tanıtım videosu izlendi.
Açılışın ardından söz alan Menceloğlu, Türkiye’nin tüm bölgelerinde iklim krizinin etkilerinin hissedildiğini, sıcaklık yanıkları, don olayları, kuraklık ve zararlılar nedeniyle narenciyeden üzüme, zeytinden fındığa kadar birçok üründe ciddi verim kayıpları yaşandığını söyledi. Menceloğlu, bu gelişmelerin tarımsal üretimde yer yer yüzde 30’lara varan düşüşlere yol açtığını ve su kıtlığıyla üretimin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini söyledi.
Menceloğlu, iklim değişikliğinin etkilerinden birinin, yüzyıllar içinde oluşan yer altı su kaynaklarının hızla tükenmesi ve bunun obruklar gibi ciddi çevresel sorunlara yol açması olduğuna işaret ederek, "Sıcaklığın artması aslında polenlerin aktivitesini de değiştiriyor. Belki böcek salınımlarını da değiştiriyor. Bunlara benzer şekilde daha fazla böcek ilacı kullanımı da toprağın zehirlenmesine neden oluyor. Yaptığımız sulamalarda, vahşi sulama yaptığınız zaman toprakta tuzluluk oranı artıyor. Tuzluluk oranı arttıkça mikrobiyel canlılar daha azalıyor. Bunlar iklim değişikliğinin tarıma getirdiği ciddi zorluklar." ifadesini kullandı.
İklim değişikliği nedeniyle ısı değişimlerinin çok fazla yaşandığını, aynı zamanda yağmur rejimlerinin de çok değiştiğinin altını çizen Menceloğlu, "Urfa'da beklenmedik bir durum, geçen hafta ciddi bir sel vakası oldu. Urfa'da hep kuraklıktan bahsederken şimdi bir selden bahsediyoruz. Yağmurların düzenli olmaması tarımı çok derinden etkiler. Çünkü yağan yağmuru yeterince değerlendiremiyorsunuz." diye konuştu.
Menceloğlu, kuraklık ve bölgesel iklim krizlerinin aynı anda yaşanmasının gıda tedarikini ciddi şekilde sekteye uğratabileceğine ve bunun gıda güvenliği açısından büyük bir risk oluşturduğuna dikkati çekerek, Türkiye'nin bu risklere karşı dayanıklı hale gelmesi için genç nüfusun tarıma yönlendirilmesi, endüstriyel ve verimli üretim modellerinin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi.
Yenal da, gençlerin tarıma yeterince ilgi göstermediğine işaret ederek, çözümün yalnızca profesyonelleşme ve endüstrileşme olmadığını kırsalın yaşam alanı olarak cazibesini koruması ve üreticilerin orada kalmasını sağlayacak koşulların oluşturulması gerektiğini dile getirdi.
Ülkede yaygın olan küçük üretici yapısının hızlı ve zorlayıcı dönüşümünün ciddi sosyal sorunlara yol açabileceğine işaret eden Yenal, bu nedenle üreticilerin yaşamını kolaylaştıran ve sürdürülebilirliği artıran politikaların öncelendirilmesi gerektiğini söyledi.
Yenal, tarımın tarladan sofraya uzanan bir zincir olmanın ötesinde, kültürden ekonomiye, gastronomiden teknolojiye kadar birçok alanla iç içe geçmiş geniş bir ekosistem olduğunun altını çizerek, şunları kaydetti: