Hasan Mert Kaya'nın küratörlüğünü üstlendiği sergi, Anadolu Ajansının Global İletişim Ortağı olduğu ve bu yıl ilki düzenlenen "World Decolonization Forum 2026" kapsamında izleyicilerle buluştu.
NUN Eğitim ve Kültür Vakfı ile Enstitü Sosyal himayesinde hazırlanan sergi, güncel dekolonyal tartışmalarını sanatsal bir deneyim alanına taşıyor.
Enstitü Sosyal Genel Koordinatörü Dr. İpek Coşkun Armağan, AA muhabirine, serginin "World Decolonization Forum 2026"nın başlangıç etkinliği olduğunu söyleyerek, "Esasen forum, akademik bir platform. Bu akademik platformda dünyanın dört bir yanından, Güney Asya'dan, Güney Amerika'dan, Çin'den ve Afrika'dan akademisyenlerimiz ve entelektüellerimiz var. Bu isimlerle 2 gün boyunca önemli akademik tartışmalar yapacağız." dedi.
Armağan, forum kapsamında konuları sadece akademik düzlemde tutmak istemediklerini belirterek, şöyle devam etti:
"Konuyu sadece akademik düzlemde tuttuğunuz zaman kamuoyunun konuyu anlaması, idrak etmesi ve içselleştirmesiyle ilgili sıkıntı yaşayabiliyoruz. O yüzden 'Nasıl bir yol yürüsek?' diye düşündük ve burada sanatın gücünden yararlanmaya karar verdik. Bu noktada sergi ve forum sonrasında sinema günlerimiz olacak. Sömürgecilikle ilgili çok sayıda film, 13-14 Mayıs'ta Atlas 1948 Sineması'nda gösterilecek. Etkinlikte aynı zamanda Mecid Mecidi'nin de bir söyleşisi olacak."
Sergide çok fazla detay olduğunu dile getiren Armağan, "Sömürgecilik, sadece gemilerle ve coğrafi olarak yapılan bir süreç değildi. 500 yıllık yaralı bir hafızadan bahsediyoruz. Bunu sadece akademik bir dille ifade etmek kolay değil. Neler yaşandığıyla ilgili çok fazla doküman, belge ve kanıt var. Amacımız burada bu kanıtları sunabileceğimiz bir sergi alanı oluşturmaktı. Elbette 500 yıllık tarihin bir sergiyle anlatılamayacağını biliyoruz. Biz elimizden geldiğince ülkemiz için de dikkat çekici olabilecek detaylara girmeye çalıştık." dedi.
Armağan, sergideki arkeolojik çalışmaların önemine değinerek, şunları kaydetti:
"Sömürgeciliğin bugün geldiği nokta daha çok arkeolojik çalışmalar üzerinden belirlenmiş ve pek çok arkeolojik eser yurt dışına taşınmıştır. Buralarda (Türkiye'de) yapılan bilimsel arkeolojik çalışmalardan çıkan eserlerimiz, dünyadaki belli Batılı merkezlere götürülmüş ve şu an halen Bergama Müzesi'nde, British ve Metropolitan Müzesi'nde bu eserlerle karşılaşabilirsiniz. Dolayısıyla işin çok boyutu var. Bu boyutları elimizden geldiğince bir sergide göstermeye çalıştık ki gerçekten hem çocuklarımız hem toplumumuz bu konuyla ilgili daha fazla bilinçlensin ve farkındalık kazansın."
Sömürgeciliğin bugünkü durumuna işaret eden Armağan, "Aslına bakarsanız zaman zaman etkilerini bizim de gördüğümüz, 'yarı sömürge' olarak nitelendirdiğimiz, zaman zaman özellikle bilgi akışı ve gelenekler üzerinden çok yoğun bir şekilde sömürgeye maruz kalan bir ülkeyiz. O bakımdan da maruz kaldığımız şeyleri dünyayla beraber yaşadığımız bu ortak hafızayı hatırlamak ve sık sık hatırlatmak gerekiyor. Serginin, forumun ve sinema etkinliğinin de amacı bu hatırlatmayı naçizane yapabilmek." ifadelerini kullandı.
Armağan, açılıştaki konuşmasında da hafızayı her zaman diri tutmak gerektiğini vurgulayarak, "Bu sergiye sadece 'sergi' demekten imtina ediyorum. Bu bir hatırlatma, hafızalarımıza ufak ama önemli bir dokunuş. Sanat her zaman insan ruhunun inceliklerini temsil ediyor ama bu kez özellikle insanlığın en büyük felaketi olan sömürgeciliğe dair kısa bir kesit sunuyor. Sömürgeciliğin 500 yıllık hafızasında salonlara sığmayacak kadar doküman, kanıt var." değerlendirmesinde bulundu.