Wall Street Journal’ın haberine göre ABD, İran ile olan savaşında o kadar çok silah tüketti ki, bazı yönetim yetkilileri ülkenin yakın vadede Tayvan’ı Çin işgalinden koruma planlarını tam olarak uygulayıp uygulayamayacağından şüphe ediyor. Çin-Tayvan-ABD üçgeninde olası senaryolar neler? Türkiye Araştırmaları Vakfı Araştırmacısı Ayhan Sarı, CNN TÜRK’te değerlendirdi;
ABD ÇİN’E KARŞI TAMAMEN SAVUNMASIZ MI?
Tam olarak ABD’nin Çin’e karşı savunmasız kaldığını söyleyemeyiz. Ancak Çin açısından bakıldığında; Tayvan meselesinde, Sarı Deniz’de ve Güney Kore, Japonya, Tayvan ile Filipinler’i korumak için kullanılacak bazı silah ve mühimmatların — özellikle hava savunma füzelerinin — büyük oranda olmasa da parça parça Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu’ya kaydırıldığı görülüyor.
Örneğin Güney Kore’de konuşlu THAAD hava savunma füzeleri vardı. Bu sistemlerin bir bölümü çekilerek Orta Doğu’ya götürüldü. Aynı şekilde bölgede konuşlandırılmış 5 bin ila 10 bin civarında özel kuvvet personeli de geri çekildi.
SARI DENİZ VE TAYVAN HATTI ZAYIFLIYOR MU?
Güney Kore’de bulunan THAAD sistemlerinin amacı, Çin’in Sarı Deniz’de tam hâkimiyet kurmasını engellemek ve Güney Kore’ye karşı bir savunma hattı oluşturmaktı. Bu hat, ABD’nin Çin’i çevreleme stratejisinin önemli bir parçasıydı. Ancak bu savunma unsurlarının sökülerek Orta Doğu’ya taşınması, bölgedeki dengeyi zayıflatıyor.
ABD; Japonya, Güney Kore, Tayvan ve Filipinler’i kapsayan bir adalar zinciri üzerinden Çin’in Pasifik Okyanusu’na açılmasını engellemeye çalışıyor. Fakat Orta Doğu’daki savaş nedeniyle bu hat üzerindeki askeri gücünü ister istemez azaltıyor.
SAVAŞ UZARSA NE OLUR?
Şu ihtimali düşünelim: İran’daki savaşın, Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmanın Ukrayna‑Rusya savaşı gibi yıllara yayıldığını varsayalım. İki, üç ya da dört yıl sürdüğünü düşünelim.
Bu durumda söz konusu hat daha da zayıflar. Bu zayıflama, Çin’in hem Sarı Deniz’de hem de Tayvan Boğazı’nda daha cesur ve sert hamleler yapabilmesinin önünü açar. Çünkü ABD, Tayvan ile Çin arasındaki yaklaşık 150 kilometrelik bu boğazı da korumaya çalışıyor.