Bakanlık ve UNFPA işbirliğinde "İşgücü Piyasası ve Kadın İstihdamı Ekseninde Aile Dostu Politikalar" raporu hazırlandı.
Özel sektörde çalışan ve 2016-2025 döneminde doğum yapan yaklaşık 1,4 milyon kadına ilişkin verilerin analiziyle hazırlanan rapor, mevcut aile dostu politikaların ve müdahalelerin, kadınlar tarafından nasıl kullanıldığına ve bu kapsamda destek ihtiyacı devam eden alanlara dair veriler içeriyor.
Rapora göre, doğumdan sonraki bir ay içinde kadınların yüzde 3,7'si, 6 ay içinde yüzde 39,9'u, 12. ay itibarıyla ise yüzde 56,5'i işten ayrılıyor. Bu veriler, doğum sonrası dönemde kadınların iş gücü piyasasından ani bir kopuştan ziyade zaman içinde artan bir çıkış eğilimi olduğunu gösteriyor.
Yapılan analizler, kadınların doğum sonrası istihdamdan çekilmesinde birçok faktörün etkili olduğunu ortaya koyuyor. Bunlar arasında özellikle evdeki iş ve bakım yükünün çoğunlukla kadınların üzerinde olması, iş ve aile yaşamının dengelenmesi, sınırlı esnek çalışma imkanlarıyla erişilebilir ve güvenilir bakım hizmetlerinin sınırlılığı öne çıkıyor.
Raporda, doğum yapan kadınların işe dönüşlerine ilişkin veriler de yer alıyor. İşten ayrılan kadınların yüzde 64,33'ü yeniden kayıtlı istihdama dönerken ortalama dönüş süresi ise 13,3 ay olarak tespit edildi.
Kadınların yüzde 15,9'u aynı firmaya dönerken aynı sektörde işe dönen kadınların oranının yüzde 48,2, aynı mesleğe dönüş yapanların oranı ise yüzde 53,1 olarak belirlendi. Bu durum, dönüşün çoğunlukla iş yeri değiştirerek gerçekleştiğini gösteriyor. Reel ücretler, hem aynı firmaya hem farklı firmalara dönüşlerde ayrılma öncesine kıyasla sınırlı artıyor ve artışlar benzer düzeylerde seyrediyor.
Doğum sonrası kadınların işten ayrıldığı sektörlerin önemli bir bölümü emek yoğun işlerden oluşuyor. Eğitim ve sağlık gibi iş güvencesi ve düzenli çalışma saatleri sunan sektörlerde doğum sonrası işten ayrılma oranları daha düşükken sanayi ve hizmet gibi vardiyalı çalışma ve emek yoğun sektörlerde çok daha yüksek olarak dikkati çekiyor.
Sektörün yanı sıra firma büyüklüğü ve sağladığı kurumsal imkanlar da önemli bir faktör olarak görünüyor. Büyük ölçekli firmalarda doğum sonrası işten ayrılan kadınların oranı yüzde 15 iken küçük ölçekli firmalarda bu oran yüzde 43'e yükseliyor.
Kadınların, ücretsiz doğum izni ve yarı zamanlı çalışma gibi olanaklardan yararlanma oranları da oldukça düşük. Çalışan kadınların sadece yüzde 24,22'si ücretsiz doğum izni kullanıyor.
Raporda, doğum sonrası işten ayrılan kadınların kamu maliyesi üzerindeki etkisine de yer verildi.