İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Tuba Yıldız, İsrail'in Lübnan'a yönelik artan saldırılarının arka planını AA Analiz için kaleme aldı.
***
28 Şubat sabahı İran’a yönelik ABD ve İsrail tarafından başlatılan geniş çaplı hava saldırıları, çatışmanın kısa sürede bölgesel bir nitelik kazanmasına yol açarken Lübnan’da Hizbullah’ın nasıl bir stratejik rota izleyeceği sorusunu da gündeme taşıdı. Haziran 2025’te gerçekleşen ilk İran-İsrail çatışması sırasında tarafsız kalmayacaklarını ve Tahran’ın en güçlü destekçilerinden biri olacaklarını vurgulayan ancak belirsiz bir fotoğraf sergileyen Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, şubat ayındaki savaşın ilk saatlerinde yaptığı açıklamada da benzer bir üslup kullanarak örgütün angajmanını kontrollü ve sınırlı tutma eğiliminde olduğunu gösterdi. Bu anlamda Ayetullah Ali Hamaney'e yönelik bir
26 Kasım 2024’te yürürlüğe giren ateşkesten sonraki yaklaşık 15 aylık süreçte İsrail'in örgütün üst düzey isimlerine yönelik suikastlarına devam etmesine ve sivil kayıpların artmasına rağmen Hizbullah, büyük ölçüde stratejik sabır politikasını sürdürdü. Bu nedenle de Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından kısa süre sonra Güney Lübnan’dan İsrail’e yönelik saldırı başlatılması, Hizbullah’ın Lübnanlı siyasi-askeri aktör kimliği ile İran’ın bölgesel vekil gücü rolü arasındaki gerilimin yeniden görünür hale gelmesindeki dikkat çekici faktörü oluşturdu. Buna karşın örgütün gerçekleştirdiği saldırının ölçeği ve kapsamı, söz konusu gerilimin tam anlamıyla bir kopuşa dönüşmesini engellemeye yönelik k
Bu aşamada Hizbullah, Veliyyü’l Fakih’e yapılan saldırı karşısında Şii kimliğini ve İran’a sadakatini düşük ölçekli operasyonla göstermeye çalışırken Naim Kasım’ın 4 marttaki konuşmasında “Bir füze salvosu savaşı hak ediyor mu sanıyorsunuz?” sözleriyle “Küçük eylemler büyük savaşa dönüşmemeli” minvalinde verdiği mesaj, esasen Lübnan savaşında sınırı henüz aşmak istemediği gerçeğini gösteriyordu. Dolayısıyla her ne kadar İsrail, Lübnan’ın Gazze’ye dönüşeceğine yönelik tehditlerini artırmış olsa da Tel Aviv’in İran savaşına kanalize olmuş olması, Hizbullah’a yönelik operasyonların şimdilik beklenenden daha sınırlı olabileceğine dair izlenimi güçlü kılmıştı.
Ancak İsrail’in uzun süredir planladığı Lübnan operasyonunun Hizbullah’ın intikam saldırısıyla fiilen başlamış olması ve savaşın ilk günlerinde Tel Aviv’in agresifliğinin açığa çıkması, Hizbullah’ın denklemi değiştirmesine yol açtı. İsrail’in Litani Nehri'nin güneyini içeren yaklaşık 1000 kilometrekarelik alanın boşaltılmasına yönelik hedeflerine ek olarak, Beyrut’un Dahiye bölgesinin yoğun bombardımana tutulmasıyla birlikte Hizbullah, kademeli olarak gerilimi artırmaya başladı. Bununla birlikte İsrail’in karadan Lübnan’a sızması sonrasında sınır noktalarına atılan füzeler, Güney Lübnan’da misillemeden öte savunma hattının oluşması ve Hizbullah’ın saldırıdan önce bölgesel kontrolü güçlendirm
Bu şekilde de 11 Mart'ta İran’la ortak düzenlenen operasyona kadar Hizbullah, güneyde İsrail tanklarını hedefleme, ülkenin doğusunda yer alan Nebi Şit bölgesindeki saldırıları geri püskürtme yoluyla savunma hattında kalmayı tercih etti. Devam eden süreçte İsrail’in sivil yerleşimleri vurmaya başlaması, Lübnan içindeki tepkilerin artmasının önünü açarken İran’ın savunma stratejisinden saldırıya geçmesi, Hizbullah’a mevcut gücünü etkin biçimde kullanma ve İsrail’e karşı zafer anlatısını sahada inşa etme fırsatı verdi. Bu durum, Hizbullah’ın kontrollü angajman ile taktiksel esnekliği bir arada yürüttüğünü ortaya koydu ve örgütün çatışmayı kontrol edebilme kapasitesini gözler önüne serdi.