Haliç kıyısındaki tarihi Cibalikapı, Roma ve Bizans dönemlerinden Osmanlının Tersane-i Amire’sine, büyük yangından Cumhuriyet dönemine uzanan hikayesiyle kentin değişen yaşamına tanıklık ediyor.
Anadolu Ajansının (AA) "Şehrin Tarihine Açılan Kapılar" başlıklı dosya haberinin beşinci bölümünde Cibalikapı’nın Roma döneminden bugüne uzanan yaklaşık 1800 yıllık hikayesi ele alındı.
Romalı Septimius Severus zamanında 2. yüzyılda Haliç kıyısındaki deniz surlarının inşa edilmesiyle şehrin bağlantısını sağlaması amacıyla kullanılan yapı, kara surlarındaki savunma kapılarından farklı bir işleve sahipti.
Haliç’i baştan başa saran zincir nedeniyle burada tek katlı inşa edilen kapı, içerideki mahallelerden limana ulaşımı sağlıyordu.
Fatih Sultan Mehmet’in 1455’te yaptırdığı ilk nüfus sayımında "Cebe Ali" ismine rastlanırken kente ilk girenlerden Osmanlı komutanının türbesi de kapının hemen yanında yer alıyor.
Kapının çevresindeki tarihi doku Osmanlı döneminde de deniz ve ticaretle ilişkisini sürdürdü.
Haliç’in karşı kıyısındaki Tersane-i Amire’nin faaliyetleriyle bağlantılı olarak bölgede gemilerin bakımında kullanılan kalafatçılık ve zift kaplaması gibi işlere yönelik dükkan, atölye ve iş yerleri bulunuyordu.
Deniz kıyısında olması, rüzgar alması, çevresindeki ahşap yapılaşma ve ateşle iç içe faaliyet gösteren iş yerleri nedeniyle bölge, İstanbul’un sık sık büyük yangınlarla karşı karşıya kaldığı alanlardan biri haline geldi. 1633 yılında 3 gün süren Cibali yangını, buradaki yapılara ve halka büyük zararlar verdi.
Kapının yakınındaki Cibali Karakolu da ilerleyen yıllarda İstanbul’un kültür ve edebiyat hayatında yer edindi. Fransız tiyatro oyunundan uyarlanan "Cibali Karakolu", 1950’lerden sonra Darülbedayi ve Şehir Tiyatroları sahnelerinde oynandı.
Akademisyen ve sanat tarihçisi Yasin Saygılı, AA muhabirine, Cibalikapı’nın tarihinin Roma dönemine kadar uzandığını, kapının farklı dönemlerde tamir edilerek bugüne ulaştığını söyledi.