Kentte son yıllarda hız kazanan yapılaşma, özellikle beton ve asfalt yüzeylerin yaygınlaşmasıyla birlikte güneşten gelen ısının daha fazla tutulmasına neden oluyor.
Yeşil alanların azalması ise bu ısının dengelenmesini zorlaştırırken, şehir merkezlerinde sıcaklıkların çevreye göre daha yüksek seviyelere çıkmasına yol açıyor. Yüksek katlı binalar hava akımlarını keserek doğal hava dolaşımını zayıflatıyor, bu da biriken sıcaklığın şehir içinde hapsolmasına neden oluyor.
Artan nüfus ve buna bağlı olarak yoğunlaşan insan faaliyetleri de enerji tüketimini ve atık ısıyı yükselterek kent ısı adasını besliyor. Tüm bu faktörler bir araya geldiğinde yalnızca sıcaklık artışı değil, aynı zamanda atmosferdeki dikey hareketlerin güçlenmesiyle ani ve kısa süreli şiddetli yağışların daha sık görülmesi gibi sonuçlar ortaya çıkıyor.
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Meteoroloji Laboratuvarı'nda görevli meteoroloji mühendisi Adil Tek, AA muhabirine, İstanbul'da kent ısı adasının artık çok daha belirgin hale geldiğini söyledi.
Şehirleşmenin özellikle dikey yapılaşma üzerinden etkisini artırdığını belirten Tek, "İstanbul'da yapılaşma fazlalaştı ve özellikle de binaların dikey yükselmesi gelen güneş ışınlarını üzerinde çok daha fazla biriktiriyor. Özellikle kent merkezinin yoğun olduğu yerlerde bu ısı adası daha fazlalaşıyor." dedi.
Tek, yoğun yapılaşmanın olduğu bölgelerde yeşil alanların azalmasının da bu durumda etkili olduğunu vurgulayarak, şehir merkezlerinde sıcaklık artışının çevreye göre çok daha yüksek seviyelere ulaştığını, sıcaklık artışlarının 3 dereceye kadar çıkabildiğini kaydetti.
Isı adasının etkisinin yalnızca belirli noktalarla sınırlı kalmadığını aktaran Tek, şehir merkezinde oluşan sıcaklığın çevre bölgelere doğru yayıldığını, bu durumun İstanbul genelinde hissedilen bir iklim değişimi yarattığını dile getirdi.
Tek, özellikle Avrupa Yakası'nda yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde ısı adası etkisinin daha güçlü hissedildiğini anlatarak, "Avrupa Yakası'nda yine Esenler, Bağcılar, Güngören ve Bahçelievler gibi ilçelerde ısı yükünün ağırlığı ve oradaki faaliyetlerin fazlalığı, binaların yoğun olması, yeşil alanların az olması, buradaki ısı adasını daha da kuvvetlendiriyor." diye konuştu.
Kent ısı adasının hava dolaşımını da olumsuz etkilediğine dikkati çeken Tek, betonlaşmanın şehir içi hava sirkülasyonunu zayıflattığını ancak İstanbul Boğazı'nın oluşturduğu doğal hava koridorunun bu etkiyi kısmen dengelediğini ifade etti.
Tek, kent ısı adasının yerel atmosferik süreçleri değiştirdiğini, bunun bulut oluşumu ve yağışlar üzerinde doğrudan etkili olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi: