Anadolu Ajansının (AA) "İstanbul'un Selatin Camileri" isimli dosya haberinin bu bölümünde, Kadıköy'deki İskele Camisi ele alındı.
Osmanlı Sultanı 3. Mustafa tarafından 1761 yılında deniz kenarında inşa edilen cami, Osmanlı'nın son döneminde Kadıköy sahilinde gerçekleştirilen dolgu çalışmaları sonucu yalı cami özelliğini kaybetti.
Mimari açıdan kare planlı ve merkezi kubbeli bir yapıya sahip olan cami, 1853 yılında meydana gelen yangında büyük ölçüde tahrip oldu ve Sultan Abdülmecid döneminde 1858 yılında kapsamlı onarım geçirerek yeniden inşa edildi.
"Sultan III. Mustafa İskele Camisi" olarak da bilinen bugünkü yapı, ilk inşa edildiği 18. yüzyıl karakterinden ziyade 19. yüzyıldaki yenilemenin izlerini taşıyor.
Cami, ibadet mekanı olmanın ötesinde Kadıköy'ün yerleşim sürecinde de önemli rol oynadı. Bölgede daha önce Osman Ağa Camisi bulunsa da sultani nitelikte bir yapının burada inşa edilmesi, semtin gelişiminde ve nüfus hareketliliğinde etkili oldu.
Bugün Kadıköy'deki önemli tarihi yapılardan biri olan İskele Camisi, konumu ve mimari özellikleriyle İstanbul'un dikkati çeken sahil camileri arasında yer alıyor.
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü, Türk ve İslam Sanatı Anabilim Dalı Arş. Gör. Dr. Kubilay Arpacı, AA muhabirine, Kadıköy'ün tarihsel gelişimi açısından İskele Camisi'nin önemli bir yapı olduğunu söyledi.
Arpacı, bu camiyi yaptıran Sultan 3. Mustafa'nın, Laleli ve Ayazma camilerini de inşa ettirdiğini, ayrıca depremde büyük zarar gören Fatih Camisi'ni yeniden yaptırdığını ancak hiçbir esere ismini vermediğini belirtti.
Kadıköy İskele Camisi'nin tek kubbeli ve mütevazı bir mimariye sahip olduğunu ifade eden Arpacı, Sultan Abdülmecid döneminde yangında zarar gördükten sonra geniş onarım geçiren caminin mimarisi, cephe düzenlemeleri ve kütlesel görünümünün büyük oranda yenilendiğini kaydetti.
Arpacı, caminin girişindeki tamir kitabesinin dönemin önemli hattatlarından Kazasker Mustafa İzzet Efendi'ye ait olduğunu, üst bölümdeki Sultan Abdülmecid tuğrasının da Abdülfettah Efendi tarafından çekildiğini anlattı.